نویسنده = زهره مشکاتی
رشد و یادگیری حرکتی

نقش زمان با کیفیت حرکتی مادر - کودک بر سبک دلبستگی و اضطراب کودکان 5-3 سال

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 09 تیر 1404

https://doi.org/10.22059/jsmdl.2025.390486.1824

وحید خواجه، زهره مشکاتی

چکیده مقدمه: ارابطه والد-فرزند در اوایل دوران کودکی برای رشد عاطفی و سلامت روان حیاتی است، این مطالعه با هدف بررسی رابطه مبتنی بر حرکت (زمان باکیفیت) بین مادران و فرزندان پیش‌دبستانی آنها و تأثیر آن بر سبک‌های دلبستگی و علائم اضطراب انجام شد.
روش پژوهش: این پژوهش مطالعه‌ای شبه‌آزمایشی از نوع پس‌آزمون با طراحی غیرتصادفی است که در شهر اصفهان انجام شد و شامل ۲۴ کودک ۳ تا ۵ ساله و مادران آن‌ها بود که در ۱۸ جلسه فعالیت بدنی مشترک مادر-کودک بر اساس اصول بازی‌درمانی تراپلی مشارکت داشتند. گروه کنترل متشکل از ۱۶ کودک بود که هیچ‌گونه مداخله‌ای دریافت نکردند. برای سنجش سبک دلبستگی از پرسشنامه دلبستگی مرکز کینشیپ (KCAQ) و برای سنجش اضطراب کودک از مقیاس اضطراب کودکان اسپنس – نسخه والدین (SCAS-P) استفاده شد. تحلیل اولیه داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) و با کنترل متغیرهای سن مادر و سابقه شرکت کودک در کلاس‌های ورزشی پیش از مداخله انجام گرفت.
یافته ها: سطح دلبستگی در گروه آزمایش به‌طور معناداری بالاتر بود (p < 0.01)، در حالی که سطح اضطراب به‌طور معناداری پایین‌تر از گروه کنترل گزارش شد (p < 0.04). همچنین، کاهش‌هایی در رفتارهای اجتنابی و دلبستگی منفی مشاهده گردید.
نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که فعالیت‌های بدنی ساختاریافته میان مادر و کودک می‌توانند به تقویت دلبستگی ایمن و کاهش اضطراب در کودکان خردسال منجر شوند. این یافته‌ها بر امکان‌پذیری و اثربخشی به‌کارگیری مداخلات درمانی مبتنی بر حرکت در حوزه سلامت روان دوران کودکی و برنامه‌های فرزندپروری اولیه تأکید دارند.

تأثیر تمرینات مدیتیشن حرکتی کوادراتو بر سه هستۀ اصلی کارکرد اجرایی ورزشکاران نیمه‌ماهر

دوره 17، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 53-74

https://doi.org/10.22059/jsmdl.2024.383822.1804

منیرالسادات آروین، زهره مشکاتی، رخساره بادامی

چکیده مقدمه: کارکردهای اجرایی، شاخص حیاتی برای موفقیت ورزشی‌اند و یکی از مداخلات تأثیرگذار بر آن، تمرینات کوادراتو است. هدف تحقیق حاضر بررسی تأثیر این تمرینات در سطح رفتاری بر کارکرد اجرایی ورزشکاران نیمه‌ماهر است.
روش پژوهش: 100 ورزشکار نیمه‌ماهر دختر در دامنۀ سنی 15 تا 18 سال به روش در دسترس از بین تیراندازان استان یزد انتخاب و به‌صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. در جلسات جداگانه‌ای هر کدام از آزمون‌ها به‌منظور سنجش کارکرد اجرایی گرفته شد. مداخلۀ تمرینات کوادراتو به مدت 28 روز، هر روز شش دقیقه انجام گرفت. سپس پس‌آزمون مطابق با پیش‌آزمون گرفته شد. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های کوواریانس چندمتغیره و تک‌متغیره تحلیل شدند و سطح معناداری 0/05>P در نظر گرفته شد.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که تمرینات کوادراتو بر افزایش نمرۀ تداخل و پاسخ ناهمخوان از ابعاد بازداری پاسخ، دو بعد طبقات و درجاماندگی از ابعاد انعطاف‌پذیری شناختی و همچنین افزایش نتیجه از ابعاد حافظۀ کاری در مرحلۀ پس‌آزمون اثربخش بوده و موجب بهبود 6/12 درصد در بازداری پاسخ، 21/6 درصد در حافظۀ کاری و 18 درصد در انعطاف‌پذیری شناختی شده است.
نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق همراستا با تحقیقات ساختاری و عملکردی مغز بود. تمرینات کوادراتو در سطح رفتاری بر سه هستۀ کارکرد اجرایی اثر مثبت داشت و می‌تواند مداخلۀ مناسبی برای افزایش کارکرد اجرایی ورزشکاران باشد.

مقایسة اثر تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای مخچه و قشر پری‌فورنتال خلفی جانبی بر تعادل ایستای سالمندان مرد

دوره 17، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 123-136

https://doi.org/10.22059/jsmdl.2024.380894.1794

مثنی کاظم جاسم الکریعی، فرزانه داوری، مازن هادی کزار آلتایی، زهره مشکاتی

چکیده مقدمه: به‌نظر می‌رسد که تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای (tDCS) مخچه در مقایسه با سایر نواحی مغز، ناحیة مؤثری در بهبود تعادل افراد مسن است؛ بنابراین تحقیق حاضر با هدف مقایسة اثر tDCS مخچه و DLPFC بر تعادل ایستای سالمندان مرد انجام گرفت.‌ ‌
روش پژوهش: در این تحقیق نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون، از بین سالمندان مرد با دامنة سنی 60 تا 80 سال، 60 سالمند سالم به‌صورت داوطلبانه برای شرکت در پژوهش انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در چهار گروه 15 نفری مداخله tDCS مخچه، tDCS قشر جلوی مغزی جانبی پشتی چپ (DLPFC)، tDCS ساختگی مخچه و tDCS ساختگی DLPFC قرار گرفتند. شرکت‌کنندگان در مرحلة پیش‌آزمون و پس‌آزمون در 3 کوشش 30 ثانیه‌ی اقدام به ایستادن روی صفحة نیرو کردند. در مرحلة مداخله، که به مدت دو هفته و هر هفته 5 جلسة متوالی و هر جلسه 20 دقیقه به طول انجام یافت، تحریک مربوط به هر گروه انجام گرفت. داده‌ها به روش تحلیل کوواریانس تک‌متغیری تحلیل شد.
یافته‌ها: نتایج پژوهش حاضر نشان داد که تحریک tDCS مخچه و DLPFC بر تعادل ایستای (جابه‌جایی قدامی- خلفی و مرکزی- جانبی مرکز فشار) مردان سالمند تأثیر معنا‌داری دارد (0/05>P). اما بین tDCS مخچه و DLPFC در تعادل ایستای سالمندان مرد تفاوت معنا‌داری وجود ندارد (0/05<P).
نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر به مربیان و متخصصان سالمندی پیشنهاد می‌شود که از مزیت‌های tDCS مخچه و DLPFC در بهبود تعادل ایستای سالمندان مرد بهره گیرند.‌

مقایسه اثر تمرینات دید ورزشی با و بدون موقعیت ویژه هاکی این لاین بر سرعت و زمان واکنش کل بدن هاکی‌‏بازان این لاین

دوره 14، شماره 1، بهار 1401، صفحه 89-110

https://doi.org/10.22059/jsmdl.2022.333255.1618

حسین حیدری، رخساره بادامی، زهره مشکاتی

چکیده هدف: هدف مطالعه حاضر مقایسه اثر تمرینات دید ورزشی با و بدون موقعیت ‏ویژه هاکی این لاین بر سرعت و زمان ‏واکنش کل بدن هاکی‌‏بازان این لاین بود.

روش: در این مطالعه نیمه تجربی که با طرح پیش آزمون- پس آزمون و دوره پیگیری یک و چهار هفته‌ای انجام گرفت، 60 هاکی‌باز ‏نوآموز پسر با دامنه سنی 15 تا 20 سال، به صورت در دسترس، انتخاب و به صورت تصادفی در سه ‏گروه تمرینات دید ورزشی با موقعیت ویژه هاکی، تمرینات دید ورزشی بدون موقعیت ویژه هاکی و تمرینات موقعیت ویژه هاکی قرار گرفتند. در مرحله پیش آزمون، شرکت‌کنندگان به انجام آزمون‌های ‏مورد نظر (سرعت، زمان واکنش کل بدن) پرداختند. مرحله مداخله به مدت نه ‏هفته و هر هفته 2 جلسه و هر جلسه 90 دقیقه به طول انجام یافت که گروه‌ها به تمرینات مربوطه ‏پرداختند. در مرحله پس آزمون که دقیقا پس از آخرین جلسه تمرینی اجرا شد، و در مراحل ‏پیگیری بعد از یک و چهار هفته بی‌تمرینی اجرا شد شرکت‌کنندگان همانند مرحله پیش آزمون به ‏انجام آزمون‌های مورد نظر نمودند. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری تکراری تحلیل ‏شد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که تمرینات دید ورزشی با و بدون موقعیت ویژه و تمرینات موقعیت ویژه هاکی بر ‏بهبود مهارت‌های سرعت و زمان واکنش کل بدن هاکی‌بازان این لاین تاثیر معنی‌داری دارد. دیگر نتایج حاکی از برتری (اندازه اثر بیشتر) تمرینات ‏دید ورزشی با موقعیت ویژه نسبت به تمرینات دیگر بود.‏

تأثیر تمرینات دید ورزشی بر مدت زمان چشم ساکن و دقت مهارت هدف‌گیری- مهاری در کودکان با اختلال یادگیری

دوره 13، شماره 4، زمستان 1400، صفحه 457-472

https://doi.org/10.22059/jmlm.2022.334183.1628

نیره شمشیری، زهره مشکاتی، رخساره بادامی

چکیده مقدمه و هدف: هدف مطالعه حاضر تاثیر تمرینات دید ورزشی بر دقت و چشم ساکن مهارت هدف‌گیری-مهاری در کودکان با اختلال یادگیری بود.

روش: در این مطالعه نیمه تجربی با طرح اندازه‌گیری تکراری (پیش آزمون- پس آزمون- یادداری- انتقال)، 30 دانش‌آموز پسر دارای اختلال یادگیری شهر اصفهان با دامنه سنی 7 تا 10 سال، به صورت در دسترس، انتخاب و به صورت تصادفی در دو ‏گروه تمرینات دید ورزشی و کنترل قرار گرفتند. در مرحله پیش آزمون شرکت کنندگان اقدام به 10 کوشش تکلیف پرتاب کردن و گرفتن توپ نمودند. مرحله اکتساب طی هشت هفته و هر هفته سه جلسه انجام گفت. پس از اتمام آخرین جلسه تمرینی، در مرحله پس آزمون، در دو هفته بی‌تمرینی در مر
کودکان با اختلال یادگیری استفادة ناکارامدتری از راهبرد‌های خیرگی در تکالیف مختلف دارند. بنابراین هدف تحقیق حاضر بررسی تأثیر تمرینات دید ورزشی بر مدت زمان چشم ساکن و دقت مهارت هدف‌گیری- مهاری در کودکان با اختلال یادگیری بود.در این تحقیق نیمه‌تجربی با طرح سری‌های زمانی (پیش‌آزمون- پس‌آزمون- یادداری- انتقال)، 30 دانش‌آموز پسر دارای اختلال یادگیری شهر اصفهان با دامنة سنی 7 تا 10 سال، به‌صورت در دسترس، انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه تمرینات دید ورزشی و کنترل قرار گرفتند. در مرحلة پیش‌آزمون شرکت‌کنندگان اقدام به 10 کوشش تکلیف پرتاب کردن و گرفتن توپ کردند. مرحلة اکتساب طی 8 هفته و هر هفته 3 جلسه انجام گرفت. پس از اتمام آخرین جلسة تمرینی، در مرحلة پس‌آزمون، در دو هفته بی‌تمرینی در مرحلة یادداری و در مرحلة انتقال، شرکت‌کنندگان اقدام به 10 کوشش تکلیف پرتاب کردن و گرفتن توپ کردند. در هریک از مراحل رفتار خیرگی توسط دستگاه ردیابی چشم و عملکرد تکلیف پرتاب کردن و گرفتن توسط محقق ثبت شد. داده‌ها به روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری تکراری با سطح معنا‌داری 05/0 تحلیل شد. نتایج نشان داد که تمرینات دید ورزشی بر افزایش دقت مهارت هدف‌گیری- مهاری و افزایش طول دورة چشم ساکن مرحلة پرتاب کردن کودکان با اختلال یادگیری تأثیر معنا‌داری دارد. اما دیگر نتایج نشان داد که تمرینات دید ورزشی بر چشم ساکن مرحلة دریافت کردن کودکان با اختلال یادگیری تأثیر معنا‌داری ندارد.به‌طور کلی نتایج تحقیق حاضر بر اهمیت تمرینات دید ورزشی بر عملکرد کودکان دارای اختلال یادگیری تأکید دارد؛ اما در مورد اثر تمرینات دید ورزشی بر رفتار خیرگی با توجه به نوع تکلیف موردنظر (هدف‌گیری یا مهاری) به تحقیقات بیشتری نیاز دارد.
حله یادداری و در مرحله انتقال، شرکت‌کنندگان اقدام به 10 کوشش تکلیف پرتاب کردن و گرفتن توپ نمودند. در هر یک از مراحل رفتار خیرگی توسط دستگاه ردیابی چشم و عملکرد تکلیف پرتاب کردن و گرفتن توسط محقق ثبت گردید. داده‌ها به روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری تکراری با سطح معنی‌داری 05/0 تحلیل شد.

یافته‌ها: تمرینات دید ورزشی بر افزایش دقت مهارت هدف‌گیری- مهاری و افزایش طول دوره چشم ساکن مرحله پرتاب کردن کودکان تاثیر معنی‌داری دارد. تمرینات دید ورزشی بر چشم ساکن مرحله دریافت کردن کودکان تاثیر معنی‌داری ندارد.

نتیجه گیری: نتایج مطاله حاضر بر اهمیت تمرینات دید ورزشی بر عملکرد کودکان دارای اختلال یادگیری تاکید دارد؛ در مورد اثر تمرینات دید ورزشی بر رفتار خیرگی با توجه به نوع تکلیف مورد نظر (هدف‌گیری یا مهاری) نیاز به تحقیقات بیشتری دارد.

تاثیر تمرینات چشم ساکن بر فعالیت عضلانی و دقت مهارت هدف گیری-مهاری در کودکان با اختلال یادگیری

دوره 12، شماره 4، زمستان 1399، صفحه 495-514

https://doi.org/10.22059/jmlm.2021.312799.1539

نیره شمشیری، زهره مشکاتی، رخساره بادامی

چکیده مقدمه:کودکان با اختلال یادگیری استفاده ناکارامدتری از استراتژی‌های خیرگی در تکالیف مختلف دارند.
هدف: مطالعه حاضر با هدف تاثیر تمرینات چشم ساکن بر فعالیت عضلانی (عضلات دوسربازویی، سه سربازویی و غرابی بازویی) و دقت مهارت هدفگیری- مهاری در کودکان با اختلال یادگیری انجام گرفت. روش: در این مطالعه نیمه تجربی با طرح اندازه‌گیری تکراری، 30 پسر 7-10 ساله با اختلال یادگیری در دو گروه تمرین چشم ساکن و کنترل قرار گرفتند. در مرحله پیش آزمون شرکت کنندگان اقدام به 10 کوشش تکلیف پرتاب کردن و گرفتن توپ نمودند. مرحله اکتساب طی هشت هفته و هر هفته سه جلسه انجام گفت . در هر جلسه بعد از تمرینات ویدیویی- خیرگی 10 کوشش پرتاب کردن و گرفتن مطابق با دستورالعمل‌های تمرینات خیرگی انجام گرفت. پس از اتمام آخرین جلسه تمرینی، در مرحله پس آزمون، در دو هفته بی‌تمرینی در مرحله یادداری و در مرحله انتقال ، شرکت‌کنندگان اقدام به 10 کوشش تکلیف پرتاب کردن و گرفتن توپ نمودند. در هر یک از مراحل فعالیت الکتریک ی عضلات منتخب توسط دستگاه الکترومیوگرافی و عملکرد تکلیف پرتاب کردن و گرفتن توسط محقق ثبت گردید. داده-ها به روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری تکراری با سطح معنی‌داری 05/0 تحلیل شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که تمرینات چشم ساکن بر افزایش یادگیری مهارت هدف‌گیری- مهاری و بر کاهش فعالیت الکتریکی عضلات دوسربازویی، سه سربازویی و غرابی بازویی تاثیر معنی‌داری دارد.
نتیجه گیری: نتایج این مطالعه از فرضیه پیش برنامه ریزی مبنی بر اهمیت برنامه‌ریزی و انتخاب پاسخ صحیح حمایت می کند.