تأثیر ترکیب فعالیت بدنی و تصویرسازی کارکردی بر شاخصهای روانی-حرکتی و کیفیت خواب در بیماران مبتلا به افسردگی اساسی
دوره 18، شماره 1، بهار 1405، صفحه 105-126
https://doi.org/10.22059/jsmdl.2025.386950.1815
ابراهیم نوروزی سیدحسنی، حبیب اله خزائی
چکیده مقدمه: پژوهشهای متعدد نشان دادهاند که فعالیت بدنی میتواند بهعنوان یک مداخلۀ درمانی مؤثر برای افسردگی عمل کند. با این حال، تحقیقات اخیر بر اهمیت افزودن تکنیکهای روانشناختی مانند تصویرسازی کارکردی به برنامههای ورزشی تأکید کردهاند. از اینرو هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامۀ ترکیب فعالیت بدنی و تصویرسازی کارکردی بر شاخصهای روانی-حرکتی و کیفیت خواب در افراد مبتلا به افسردگی اساسی بود.
روش پژوهش: در این مطالعۀ کارآزمایی بالینی، 60 بیمار مبتلا به افسردگی (میانگین سنی 32/92 سال و انحراف معیار 4/7 سال) بهطور تصادفی به سه گروه تقسیم شدند: گروه فعالیت بدنی، گروه ترکیبی (فعالیت بدنی و تصویرسازی کارکردی)، و گروه کنترل. همۀ شرکتکنندگان در چهار مرحلۀ پیشآزمون، مداخلۀ هشتهفتهای، پسآزمون و پیگیری یکماهه ارزیابی شدند. متغیرهای اندازهگیریشده شامل علائم افسردگی (مقیاس سنجش افسردگی بک)، اضطراب (مقیاس سنجش اضطراب بک)، کیفیت خواب (مقیاس کیفیت خواب پیتزبورگ) و زمان واکنش (سنجش سرعت حرکت نلسون) بود. دادههای جمعآوریشده با استفاده از تحلیل واریانس ترکیبی (درونگروهی شامل پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری و بینگروهی شامل فعالیت بدنی، ترکیبی و کنترل) دوراهه و آزمونهای تعقیبی بنفرونی تحلیل شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که گروه ترکیبی بهطور شایان توجهی علائم افسردگی و اضطراب را کاهش داده و زمان واکنش را بهبود بخشیدهاند. هر دو گروه مداخلهای (فعالیت بدنی و ترکیبی) در کاهش علائم افسردگی مؤثر بودند، اما تنها گروه ترکیبی در بهبود کیفیت خواب مؤثر بود.
نتیجهگیری: یافتههای این تحقیق نشان میدهد که ترکیب فعالیت بدنی و تصویرسازی کارکردی رویکرد درمانی جامع و مؤثری برای افسردگی است. این روش علاوه بر کاهش علائم افسردگی و اضطراب، شاخص روانی-حرکتی را نیز بهبود میبخشد. نتایج این تحقیق میتواند به بهبود برنامههای درمانی برای بیماران مبتلا به افسردگی کمک کند.
اثر هشت هفته بازی گروهی و خلاقیتمحور بر کمرویی، اضطراب و خلاقیت کودکان پیشدبستانی
دوره 17، شماره 3، پاییز 1404، صفحه 101-118
https://doi.org/10.22059/jsmdl.2025.376727.1779
آی سن حبیب لی، علی مصطفی لو، عابدین خسروی
چکیده مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر هشت هفته بازی گروهی و خلاقیت محور بر کمرویی، اضطراب و خلاقیت کودکان پیش دبستانی انجام شد.
روش پژوهش: این پژوهش از نوع نیمه تجربی و میدانی با طرح پیش آزمون و پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش را کودکان پیش دبستانی شهر گنبدکاووس با سن شش سال در سال تحصیلی 1402- 1401 تشکیل داده و به همین منظور 30 نفر از آنها به صورت داوطلب و در دسترس انتخاب شدند. شرکت کنندگان به صورت تصادفی ساده به سه گروه 10 نفر (بازیهای گروهی، بازیهای خلاقیت محور و کنترل) تقسیم شدند. هر دو گروه آزمایشی طی هشت هفته و هر هفته دو جلسه و در هر جلسه به میزان 45 دقیقه به فعالیت پرداختند. به منظور جمعآوری دادهها قبل از اجرا و بعد از اتمام مداخله از پرسشنامه اضطراب اسپنس (2003)، پرسشنامه کمرویی استنفورد (2008) و پرسشنامه خلاقیت تورنس (1979) و برای تجزیه و تحلیل دادهها از آزمون تحلیل کواریانس یک راهه (آنکوا) و آزمون تعقیبی بونفرونی استفاده شد.
یافته ها: نتایج تحلیل دادهها نشان داد که بین نمرات پسآزمون گروه های آزمایشی و گروه کنترل از لحاظ کمرویی، اضطراب و خلاقیت تفاوت معناداری وجود دارد (0/001>P) و بازیهای گروهی و خلاقیت محور باعث ارتقاء خلاقیت و کاهش کمرویی و اضطراب گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شده است (0/001>P).
نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش پیشنهاد می شود که در کنار مداخلات معمول برای دانش آموزان، از انواع بازیهای گروهی و خلاقیت محور هم جهت ارتقاء خلاقیت و کاهش کمرویی و اضطراب استفاده شود.
تاثیر ذهن آگاهی و تصویرسازی پتلپ بر اضطراب حالتی رقابتی و عملکرد ورزشکاران سوارکاری رشته پرش
دوره 16، شماره 2، بهار 1403، صفحه 83-99
https://doi.org/10.22059/jsmdl.2023.364125.1745
سمیرا افضلی، کیوان ملانوروزی
چکیده مقدمه: مداخلات ذهن آگاهی و تصویر سازی به عنوان شکلی از اموزش های ذهنی اثر فزاینده ای بر عملکرد روانی و ورزشی ورزشکاران دارد. بنابراین مطالعه حاضر با هدف تاثیر تمرینات ذهن آگاهی و تصویرسازی پتلپ بر اضطراب حالتی رقابتی و عملکرد ورزشکاران سوارکاری رشته پرش انجام گرفت.
روش پژوهش: در این پژوهش نیمهتجربی که با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل انجام گرفت، از بین کلیه ورزشکاران سوارکاری در رشته پرش در استانهای همدان و زنجان، به صورت در دسترس 30 سوارکار بزرگسال حرفهای (دامنه سنی 22 تا 40 سال) برای شرکت در مطالعه انتخاب شدند و به صورت تصادفی در سه گروه تصویرسازی ذهنی، تمرین ذهنآگاهی و کنترل قرار گرفتند. در مراحل پیشآزمون و پسآزمون شرکتکنندگان در ابتدا به تکمیل نسخه فارسی سیاهه اضطراب حالتی رقابتی-2 پرداختند، سپس عملکرد پرش شرکتکنندگان در مسابقهای شبیهسازی شده توسط هیات داوران اندازهگیری شد. مرحله مداخله در 6 هفته انجام گرفت که گروههای تمرینی به مداخلات مورد نظر پرداختند. دادهها با استفاده از آزمونهای تی وابسته، تحلیل کوواریانس تک متغیره (آنکوا) و چند متغیره (مانکوا) تحلیل شد.
نتایج تحقیق نشان داد که آموزش ذهنآگاهی بر عملکرد ورزشی (P=0.025)، اضطراب جسمانی (P=0.030)، اضطراب شناختی(P=0.015) و اعتماد به نفس (P=0.0001) تاثیر معناداری دارد. هم چنین اموزش تصویر سازی بر عملکرد ورزشی(P=0.039)، اضطراب جسمانی(P=0.016)، اضطراب شناختی(P=0.033) و اعتماد به نفس(P=0.033) تاثیر معناداری دارد. دیگر نتایج حاکی از عدم وجود تفاوت معنادار بین اثر اموزش ذهناگاهی و تصویرسازی ذهنی در اضطراب، اعتماد به نفس و عملکرد ورزشکاران سوارکاری در رشته پرش بود (P<0.05).
بررسی تأثیر 12 هفته تمرینات مقاومتی+استقامتی بر سطوح خشم، شادکامی و اضطراب زنان میانسال مبتلا به دیابت نوع دو2
دوره 15، شماره 4، زمستان 1402، صفحه 21-36
https://doi.org/10.22059/jsmdl.2023.359897.1729
الینا کیانی شاهوندی، عادل دنیایی
چکیده مقدمه: اختلالات روانشناختی در بین جمعیت مبتلا به دیابت شیوع بسیاری دارند. هدف این تحقیق بررسی اثر 12هفته تمرینات ترکیبی بر سطوح خشم، شادکامی و نگرانی زنان مبتلا به دیابت نوع دو بود. روش پژوهش: 37 زن مبتلا به دیابت نوع دو به شکل تصادفی در دو گروه تمرین (18نفر، سن: 6/3 ± 60/6 سال، شاخص تودۀ بدن: 1/3± 30/2 کیلوگرم/مترمربع و قند خون ناشتا: 15/1 ± 161/4 میلیگرم/دسیلیتر) و کنترل (19نفر، سن: 6/4 ± 60/6 سال، شاخص تودۀ بدن: 1/2± 29/9 کیلوگرم/مترمربع و قند خون ناشتا: 16/1 ± 169/1 میلیگرم/دسیلیتر) قرار گرفتند. برنامۀ تمرینی شامل 20 دقیقه تمرین هوازی با 50-75 درصد ضربان قلب ذخیره و همچنین 40 دقیقه تمرین مقاومتی با 50-75 درصد RM1، سه جلسه در هفته به مدت 12 هفته بود. پرسشنامههای STAXI-2، PSWQ و شادکامی آکسفورد قبل و 48 ساعت بعد از مداخلۀ تمرین تکمیل شدند. دادهها با استفاده از آزمونهای آماری کولموگروف اسمیرنوف، تی زوجی و تحلیل کوواریانس واریانس در سطح معناداری 0/05 >P تجزیهوتحلیل قشد. یافتهها: نتایج نشان داد پس از مداخلۀ تمرین سطوح خشم (0/001) و نگرانی (0/001) آزمودنیها کاهش و سطوح شادکامی (001/0) آنها افزایش معناداری هم نسبت به پیشآزمون و هم در مقایسه با گروه کنترل، داشت. نتیجهگیری: بهنظر میرسد 12هفته تمرین ترکیبی (مقاومتی + هوازی) برای بهبود اختلالات مربوط به خشم، شادکامی و نگرانی زنان مبتلا به دیابت نوع2 مناسب باشد و بتواند به این افراد در مدیریت این بیماری و عوارض مربوطه کمک کند.
ترس از حرکت و اضطراب ناشی از درد در ورزشکاران با سابقۀ آسیب عضلانی-اسکلتی
دوره 13، شماره 3، پاییز 1400، صفحه 313-331
https://doi.org/10.22059/jmlm.2021.325405.1585
مریم کاویانی، فهیمه بدیعی، علی خطیبی، محسن دهقانی
چکیده آسیبهای ورزشی، از تجربههای بسیار سخت و خطرناکی است که ورزشکاران در طول فعالیت ورزشی خود با آن روبهرو میشوند. حتی پس از بهبود، عوامل روانشناختی مثل ترس از حرکت و اضطراب میتوانند بر بازگشت به ورزش تأثیر بگذارند. هدف پژوهش مقایسۀ ترس از حرکت یا آسیب مجدد و اضطراب ناشی از درد در ورزشکاران با و بدون سابقۀ آسیبدیدگی عضلانی اسکلتی بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و به لحاظ روش پژوهش علّی-مقایسهای بود. در این تحقیق 60 ورزشکار مرد حرفهای و نیمهحرفهای رشتههای مختلف ورزشی کشور شرکت داشتند که 30 نفر از آنها سابقۀ آسیبدیدگی عضلانی-اسکلتی داشتند و حداقل دو ماه از حضور در میادین و فعالیت ورزشی دور بودند. نمونهگیری بهصورت در دسترس و هدفمند بود. برای تجزیهوتحلیل دادهها از پرسشنامههای ترس از حرکت و اضطراب ناشی از درد استفاده شد. دادهها با آزمون تی مستقل تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین دو گروه ورزشکاران با و بدون سابقۀ آسیبدیدگی تفاوت معناداری وجود دارد (05/0≥p). بدینمعنی که ترس از آسیب مجدد و اضطراب ناشی از درد گروه با سابقۀ آسیبدیدگی نمرات بالاتری نسبت به گروه بدون سابقۀ آسیب کسب کردند. بنابراین شناسایی عوامل شناختی مهم درگیر در ادراک درد و وجود برنامههای توانبخشی برای بهبود روانی و درگیری ذهنی پس از آسیبدیدگی ورزشکاران حائز اهمیت است.
مقایسۀ اثربخشی ذهنآگاهی و تصویرسازی ذهنی بر سطوح کورتیزول، اضطراب و اعتمادبهنفس دانشجویان افسری
دوره 13، شماره 2، تابستان 1400، صفحه 149-161
https://doi.org/10.22059/jmlm.2021.316548.1555
فواد نیک نسب، محمدرضا زارعلی، علی فکوریان، رضا شربت زاده
چکیده اضطراب و اعتمادبهنفس عواملیاند که عملکرد فرد را تحت تأثیر قرار میدهند. هدف از پژوهش حاضر تعیین تأثیر تمرینات ذهنآگاهی و تصویرسازی ذهنی بر سطوح کورتیزول، اضطراب و اعتمادبهنفس دانشجویان افسری بود. روش پژوهش نیمهتجربی بود. 45 دانشجوی افسری مرد در این پژوهش بهطور داوطلبانه شرکت کردند و بهصورت تصادفی در سه گروه (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) قرار گرفتند. در پیشآزمون اضطراب، اعتمادبهنفس و همچنین سطح کورتیزول بزاقی در هر سه گروه اندازهگیری شد. دو گروه آزمایش، پروتکل مربوط را انجام دادند و سپس پسآزمون با توجه به پیشآزمون انجام گرفت. نتایج نشان داد که تمرینات ذهنآگاهی و تصویرسازی تأثیر معناداری بر اعتمادبهنفس، اضطراب و سطح کورتیزول بزاقی داشته است. همچنین بین گروهها از لحاظ تأثیرپذیری تفاوت معناداری وجود نداشت (05/0P<) .بهطور کلی میتوان نتیجه گرفت که تمرینات ذهنآگاهی و تصویرسازی میتواند راهبردی برای کاهش سطح کورتیزول بزاقی، اضطراب و بهبود اعتمادبهنفس در دانشجویان افسری باشد. ازاینرو به مسئولان و مدرسان در ارگانهای نظامی پیشنهاد میشود که با برگزاری کارگاهها و بهرهگیری از این راهبردها بهمنظور بهبود اضطراب و اعتمادبهنفس و بهتبع آن ارتقای عملکرد دانشجویان استفاده کنند.
تاثیر تمرینات ورزشی اجباری و اختیاری، به عنوان یک فاکتور غیر فارماکولوژیک بر رفتارهای تغییریافته براثر استرس جدایی از مادر در موش نژاد ویستار
دوره 10، شماره 2، تابستان 1397، صفحه 243-256
https://doi.org/10.22059/jmlm.2018.235001.1254
اتنا یزدان شناس، مقصود پیری، محمدعلی آذربایجانی
چکیده در پژوهش حاضر تأثیرات مثبت تمرینات ورزشی اجباری و اختیاری به عنوان یک فاکتور غیرفارماکولوژیک بر روی
رفتارهای تغییریافته بر اثر استرس جدایی از مادر بررسی شد. در پژوهش حاضر 48 سر بچه موش نر انتخاب و از روز 2
تا 14 به مدت 180 دقیقه از مادرشان جدا شدند. سپس در روز 21 این موش ها به صورت تصادفی به چهار گروه قسمت
شدند. گروه ها شامل با استرس جدا شدن از مادر، کنترل، تردمیل، رانینگ ویل بود. گروه اول از روز 2 تا 14 جدایی از
مادر را تجربه کردند و گروه شاهد از همان ابتدا ب ههمراه مادر نگهداری شدند. گروه های تمرینی نیز، از روز 21 تولد،
شروع به تمرین کردند. سپس بر روی گروه ها تست های رفتاری اضطراب و افسردگی جوندگان از جمله ای پی ام،
،P< 0/ اسپلش، اف اس تی و اپن فیلد انجام گرفت. داده های به دست آمده با روش های تی و آنوا در سطح معناداری 05
آنالیز آماری شدند. با استفاده از تست های رفتاری مشخص شد که استرس جدایی از مادر موجب بروز رفتارهای
افسردگی شد. از طرفی ورزش اختیاری در مقایسه با گروه استرس موجب بروز تأثیرات ضدافسردگی شده است،
درحالی که تغییر معناداری بین اثر ورزش اجباری و گروه استرس دیده نشد. نتایج نشان داد که تمرینات ورزشی
به خصوص ورزش اختیاری در دوران نوجوانی استرس، رفتارهای افسردگی و اضطراب در بزرگسالی را کاهش می دهد.
پیش بینی عملکرد کمانداران ماهر براساس متغیرهای روانشناختی با تاکید بر ویژگی شخصیتی درونگرایی - برونگرایی
دوره 4، شماره 2، پاییز 1391، صفحه 5-28
https://doi.org/10.22059/jmlm.2012.28983
نسرین پارسایی، بهروز عبدلی، سیدمحمد کاظم واعظ موسوی، محمدعلی اصلانخانی
چکیده هدف از این پژوهش پیش بینی عملکرد کمانداران ماهر براساس عوامل روانشناختی انگیختگی، فعال سازی، اضطراب، انگیزش و ویژگی های شخصیتی بر مبنای بُعد شخصیتی برونگرایی / درونگرایی است. طی یک مطالعه همبستگی از نوع پیش بینی، از بین جامعة آماری کمانداران عضو تیم ملی و افراد دعوت شده به این تیم، 34 نفر به صورت تصادفی انتخاب شدند. مقدار انگیختگی با اندازه گیری سطح هدایت الکتریکی پوست تعیین شد و برای سنجش اضطراب صفتی از آزمون اضطراب رقابتی ورزشی ، برای سنجش اضطراب حالتی از سیاهه اضطراب حالتی رقابتی (نسخه دوم) ، برای اندازه گیری انگیزش از مقیاس انگیزش ورزشی و برای سنجش بُعد شخصیتی برونگرایی/ درونگرایی، پرسشنامه شخصیتی آیزنک مورد استفاده قرار گرفت. آزمون همبستگی پیرسون برای تعیین میزان همبستگی و مدل رگرسیون خطی چندگانه برای پیش بینی عملکرد آزمودنی ها استفاده شد. نتایج نشان داد که بین عملکرد کمانداران و انگیختگی، فعال سازی، انگیزش (درونی و بیرونی) و بُعد شخصیتی برونگرایی / درونگرایی ضریب همبستگی مثبت معنی داری وجود دارد. اما هیچ یک از متغیرهای اضطراب (صفتی، شناختی و بدنی) با عملکرد، ضریب همبستگی معنی داری نداشتند و در نتیجه، پیش بینی کنندة عملکرد این ورزشکاران نبودند. متغیرهای انگیختگی و فعال سازی با هم (05/0 P< و 418/79 =(31و2)F و 837/0 =R2 ، انگیزش درونی (05/0 P< و 826/1031 = (30و1)F و 972/0 = R2) و برونگرایی / درونگرایی (05/0 P< و 199/330=(33و1)F و 909/0 = R2) به طور معنی داری، توانایی پیش بینی عملکرد کمانداران را داشتند. اما انگیزش بیرونی، پیش بینی کنندة عملکرد این ورزشکاران نبود. توصیه می شود مربیان در استعدادیابی، آموزش، انتخاب و شرکت دادن کمانداران در مسابقات، به متغیرهای مذکور توجه کافی داشته باشند.
