دانشگاه تهران رشد و یادگیری حرکتی ورزشی 2008-9333 17 3 2025 09 23 The Role of Meta-Motivational Dominance in Predicting Competitive Anxiety and Salivary Cortisol in Elite Athletics: Reversal Theory Approach نقش تسلط فراانگیزش در پیش‌بینی اضطراب رقابتی و کورتیزول بزاقی در دوومیدانی کاران نخبه: رویکرد نظریۀ بازگشتی 5 18 103957 10.22059/jsmdl.2022.232544.1240 FA پیمان هنرمند گروه علوم رفتاری و شناختی ورزشی، دانشکدۀ علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. رسول حمایت طلب گروه علوم رفتاری و شناختی ورزشی، دانشکدۀ علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران . محمد خبیری گروه علوم رفتاری و شناختی ورزشی ، دانشکدۀ علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران . حسن غرایاق زندی گروه علوم رفتاری و شناختی ورزشی ، دانشکدۀ علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 2021 05 02 .<br /><strong>Introduction: </strong>The present study aimed to determine the role of meta-motivational dominance in predicting competitive anxiety and salivary cortisol in elite track and field athletes.<br /><strong>Methods:</strong> Ninety elite track and field athletes participated in this study. The Goal-Oriented Dominance Scale was used to measure and identify meta-motivational dominance, and the Persian version of the Competitive State Anxiety Inventory-2 (CSAI-2) was used to assess cognitive and somatic anxiety as well as self-confidence. Additionally, salivary cortisol levels were measured using a salivary cortisol ELISA assay kit. Data were analyzed using the Pearson correlation coefficient, stepwise multiple regression analysis, and independent samples t-test.<br /> <strong>Results: </strong>The results indicated a significant positive correlation between meta-motivational dominance and cognitive-somatic anxiety as well as salivary cortisol levels, and a significant negative correlation with self-confidence. Furthermore, multiple regression analysis revealed that meta-motivational dominance predicted 72% of the variance in cognitive-somatic anxiety, self-confidence, and salivary cortisol levels.<br /><strong>Conclusion: </strong>Based on the findings of the present study, meta-motivational dominance is associated with competitive anxiety and salivary cortisol levels. Specifically, the more goal-oriented individuals are, the higher their levels of cognitive and somatic anxiety and salivary cortisol, and the lower their self-confidence. Therefore, it is recommended that coaches pay close attention to the role and importance of meta-motivational patterns and emotional states in athletes, and provide conditions for recognizing meta-motivational dominance and negative emotions. <strong>مقدمه:</strong> هدف از پژوهش حاضر تعیین نقش تسلط فراانگیزش در پیش‌بینی اضطراب رقابتی و کورتیزول بزاقی در دوومیدانی‌کاران نخبه بود.‌<br /><strong>روش پژوهش: </strong>90 دوومیدانی‌کار نخبه در این پژوهش شرکت کردند. در این پژوهش از مقیاس تسلط هدف‌محوری برای اندازه‌گیری و تعیین تسلط‌فراانگیزشی و نسخۀ فارسی سیاهۀ اضطراب حالتی رقابتی-2 برای اندازه‌گیری اضطراب شناختی-جسمانی و اعتمادبه‌نفس استفاده شد. همچنین برای سنجش میزان کورتیزول بزاقی از کیت سنجش کورتیزول بزاقی به روش الایزا استفاده شد. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه با روش گام‌به‌گام و آزمون تی مستقل تحلیل شد.<br /><strong>یافته‌ها: </strong>نتایج نشان داد که همبستگی تسلط فراانگیزش با اضطراب جسمانی- شناختی و کورتیزول بزاقی مثبت و معنادار و با اعتمادبه‌نفس منفی و معنادار بود. همچنین تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که تسلط فراانگیزشی 72 درصد تغییرات اضطراب جسمانی- شناختی، اعتمادبه‌نفس و کورتیزول بزاقی را پیش‌بینی می‌کند.<br /><strong>نتیجه‌گیری: </strong>با توجه به یافته‌های تحقیق حاضر تسلط فراانگیزشی با اضطراب رقابتی و کورتیزول بزاقی رابطه دارد، به‌طوری‌که هرچه افراد هدف‌محورتر باشند، اضطراب شناختی، جسمانی و سطوح کورتیزول بزاقی بالاتر و اعتمادبه‌نفس پایین‌تری دارند، بنـابراین بـه مربیان پیشنهاد می‌شود کـه بـه نقش و اهمیـت الگوهای فراانگیزشی و هیجانات در ورزشـکاران اهمیت دهند و زمینۀ شناخت تسلط فراانگیزشی و هیجانات منفی را فراهم کنند. https://jsmdl.ut.ac.ir/article_103957_ea6dfbc999ff36d20fa727c9722dfb80.pdf