دانشگاه تهران رشد و یادگیری حرکتی ورزشی 2008-9333 18 1 2026 03 21 The Relationship between Self-Supportive Behaviors, Basic Psychological Needs, Sleep Quality, and Mindfulness in Athletes ارتباط بین رفتارهای خودحامی‌گری با نیازهای اساسی روانشناختی، کیفیت خواب و ذهن‌آگاهی در ورزشکاران 5 22 98940 10.22059/jsmdl.2024.381111.1795 FA زهره خلیل پور شیراز گروه رفتار حرکتی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. 0000-0002-4154-5774 بهزاد بهزادنیا گروه رفتار حرکتی ، دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. 0000-0001-6875-451X محمدتقی اقدسی گروه رفتار حرکتی، دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی ، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. 0000-0001-8921-1856 Journal Article 2024 08 18 Introduction: This study aimed to investigate the relationship between self-supportive behaviors, basic psychological needs, sleep quality, and mindfulness in athletes. Methods: This research employed a descriptive‑correlational design. The study population consisted of male and female athletes aged 20‑30 years who had at least three years of regular experience in a competitive sport (team or individual) and were members of a sports team in Tabriz. A total of 134 athletes were selected via convenience sampling. They completed a demographic questionnaire, the Self‑Supportive and Self‑Thwarting Behaviors Questionnaire, the Basic Psychological Need Satisfaction and Frustration Scale, the Pittsburgh Sleep Quality Index, and the Mindful Attention Awareness Scale. Results: Statistical analysis revealed a positive, significant relationship between self‑supportive behaviors and basic psychological need satisfaction, as well as between self‑thwarting behaviors and basic psychological need frustration. Conclusion: The findings indicate that athletes who cultivate more self‑supportive behaviors experience, have greater need satisfaction, and consequently exhibit higher mindfulness and better sleep quality, which may be effective to enhance their athletic performance. Therefore, it is recommended that coaches use self‑supportive behaviors in interventions designed to help athletes self‑regulate and enhance basic psychological need satisfaction, thereby improving both performance and mental health. مقدمه: هدف پژوهش حاضر، بررسی ارتباط بین رفتارهای خودحامی‌گری با نیازهای اساسی روانشناختی، کیفیت خواب و ذهن‌آگاهی در ورزشکاران است. روش پژوهش: روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعۀ آماری پژوهش، ورزشکاران (دختر و پسر) با محدودۀ سنی 20-30 سال بودند که با سابقۀ حداقل سه سال در یکی از رشته‌های ورزشی رقابتی (تیمی و انفرادی) فعالیت منظم داشتند و عضو یکی از تیم‌های ورزشی در شهر تبریز بودند. 134 ورزشکار و به‌صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند و پرسشنامۀ اطلاعات دموگرافیک، پرسشنامۀ سنجش رفتارهای خودحامی‌گری و خودتخریبی، پرسشنامۀ رضایت‌مندی و تخریب نیازهای اساسی روانشناختی، پرسشنامۀ شاخص کیفیت خواب پیتزبورگ و پرسشنامۀ مقیاس ذهن‌آگاهی، توجه و هوشیاری را تکمیل کردند. یافته‌ها: نتایج تحلیل آماری نشان داد که بین رفتارهای خود حامی‌گری با رضایت‌مندی نیازهای اساسی روانشناختی و بین رفتارهای خودتخریبی با تخریب نیازهای اساسی روانشناختی رابطۀ مثبت و معناداری وجود دارد. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حاضر نشان داد ورزشکارانی که رفتارهای خودحامی‌گری بیشتری را در خود توسعه می‌دهند، رضایت‌مندی از نیازهای بیشتری را تجربه کرده و از این‌رو ذهن‌آگاه‌تر بوده و می‌توانند کیفیت خواب بهتری داشته باشند که این امر می‌تواند در عملکرد بهتر ورزشی آنان مؤثر باشد. از این‌رو، به مربیان ورزشی پیشنهاد می‌شود با بهره‌گیری از رفتارهای خودحامی‌گری مداخلاتی با هدف کمک به ورزشکاران برای بازیابی خود و ارتقای رضایت‌مندی از نیازهای اساسی روانشناختی را در جهت ارتقای سطح عملکرد و همچنین سلامت روان ورزشکاران قدم بردارند.

https://jsmdl.ut.ac.ir/article_98940_54eaa793f0f7fd6700632d1d97a9cfac.pdf

دانشگاه تهران رشد و یادگیری حرکتی ورزشی 2008-9333 18 1 2026 03 21 Comparison of Linear, Nonlinear, Differential, and TGFU Methods on Creativity and Decision-making in Futsal among Typically Developing, DCD, and ADHD Children: An Emphasis on Inclusive Education مقایسۀ روش‌های خطی، غیرخطی، افتراقی و TGFU بر خلاقیت و تصمیم‌گیری کودکان عادی، DCD و ADHD در فوتسال: تأکیدی بر آموزش فراگیر 23 44 100447 10.22059/jsmdl.2025.383679.1801 FA بهزاد محمدی اورنگی گروه علوم ورزشی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه دامغان، دامغان، ایران. 0000-0002-5023-8776 مهدی شهبازی گروه علوم رفتاری و شناختی ورزشی، دانشکدۀ علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-2148-4150 بهناز بخشی نژاد گروه رفتار حرکتی، دانشکدۀ تربیت بدنی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. 0000-0001-7093-8094 Journal Article 2024 10 12 Introduction:This study aimed to compare linear, nonlinear, differential, and TGfU methods on individual and team creativity and decision‑making in combination with inclusive education. Methods: To achieve this goal, 64 male children (mean age = 10.22 ± 1.73 years) were selected as a convenience sample. For two months, the children practiced futsal skills in two sessions per week, each lasting 90 minutes, across four groups (each group consisting of 12 typically developing children, two children with ADHD, and two children with DCD). The number of observed actions was recorded and analyzed for each variable: individual creativity, team creativity, and decision‑making. Part of the data was analyzed descriptively, and the remainder was analyzed using a 2 (time) × 4 (group) ANOVA. Results: The results indicated that the linear method had less impact on individual creativity, team creativity, and decision‑making compared to the nonlinear, TGfU, and differential methods. The nonlinear group outperformed the other groups in original and creative actions, team creativity, and decision‑making. Regarding inclusive education, individuals with disabilities in the nonlinear, differential, and TGfU groups showed better performance in the post‑test for creative actions, original actions, team creativity, and decision‑making than those in the linear method group. Conclusion: The findings of this study emphasize the importance of integrating inclusive education with nonlinear methods, in which the manipulation of constraints can compensate for the weaknesses of children with difficulties. These results can be applied in school settings. مقدمه: هدف این تحقیق مقایسۀ روش‌های خطی، غیرخطی، افتراقی و TGFU بر خلاقیت فردی و تیمی و تصمیم‌گیری در تلفیق با آموزش فراگیر بود. روش پژوهش: برای رسیدن به این هدف 64 کودک پسر (1/73±10/22 سال) به‌عنوان نمونۀ در دسترس انتخاب شدند. کودکان به مدت دو ماه هر هفته دو جلسه و هر جلسه 90 دقیقه در گروه‌های چهارگانه (در هر گروه 12 کودک عادی دو کودک بیش‌فعال و دو کودک DCD) مهارت‌های فوتسال را تمرین کردند. در هر کدام از متغیرهای خلاقیت فردی، تیمی و تصمیم‌گیری، تعداد اعمال مشاهده‌شده ثبت و تحلیل شد. بخشی از داده‌ها به‌صورت توصیفی و بقیه با آزمون 2 (زمان)*۴(گروه) تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که روش خطی در مقایسه با روش غیرخطی، TGFU و افتراقی تأثیر کمتری بر خلاقیت فردی، تیمی و تصمیم‌گیری دارد. در این زمینه گروه غیرخطی در اعمال اصیل و خلاق، خلاقیت تیمی و تصمیم‌گیری بهتر از گروه‌های دیگر بود. در بخش آموزش فراگیر نیز عملکرد افراد با اختلال در پس‌آزمون برای اعمال خلاق، برای اعمال اصیل، برای خلاقیت تیمی و برای تصمیم‌گیری در گروه غیرخطی، افتراقی و TGFU بهتر از روش خطی بود. نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق بر اهمیت تلفیق آموزش فراگیر با روش غیرخطی تأکید می‌کند که در آن دستکاری قیود می‌تواند ضعف‌های کودکان دارای مشکل را پوشش دهد. این نتایج در مدارس کاربرد دارد.

https://jsmdl.ut.ac.ir/article_100447_290736ed78606406f6c618f6d6e4faaf.pdf

دانشگاه تهران رشد و یادگیری حرکتی ورزشی 2008-9333 18 1 2026 03 21 Design and Development of the Intelligent Sports Talent Identification Model Based on Artificial Neural Network Algorithm استعدادیابی حیطه‌های مختلف ورزش با استفاده از روش‌های مبتنی بر هوش مصنوعی 45 63 100949 10.22059/jsmdl.2025.387595.1817 FA مصطفی حاج لطفعلیان گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران. 0000-0002-9581-5645 فائزه حیدری گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران. 0000-0002-9581-5645 الهام دهقان نیری گروه علوم رفتاری و شناختی ورزشی، دانشکدۀ علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0003-3486-2066 Journal Article 2024 12 25 Introduction: Sports talent identification (STI) is a complex process that benefits from insights across various scientific fields to enhance its credibility. Nowadays, artificial intelligence (AI) has proven effective in prediction and classification tasks. Given that talent identification revolves around accurately predicting and classifying individuals, leveraging AI can be truly transformative. This study aimed to explore how artificial intelligence can be used for STI. Methods: Despite the diversity of sports disciplines, four categories were selected: ball sports, racket sports, martial arts, and aquatic sports. The expert opinion method was used to prioritize the selected indicators, which included anthropometric characteristics, physical abilities, perceptual‑motor skills, fitness‑related abilities, and psychological factors. A total of 310 participants (boys and girls aged 6 to 16 years) were evaluated and labeled based on their scores. To assess the relationship between each component and the labels, independent t‑tests were conducted, resulting in the selection of six key components for each category. Finally, a perceptron 6‑1‑1 neural network was used to evaluate the accuracy and validity of the STI results. Results: The neural network results showed that the classification accuracy for ball sports, racket sports, martial arts, aquatic sports, and other sports was 97.9%, 97.9%, 87.2%, 91.5%, and 80.8%, respectively, which represent high and desirable accuracy levels. Conclusion: Finally, it can be concluded that identifying the principal components specific to each sport category and designing an artificial neural network can help researchers and coaches recognize the important indicators for each sport and use them for sports talent identification in their respective fields. مقدمه: استعدادیابی ورزشی برای بهبود نتایج و اعتبار نیازمند جنبه‌های مختلف علوم است. امروزه هوش مصنوعی در مسائل مربوط به پیش‌بینی و طبقه‌بندی به‌خوبی عمل می‌کند و از آنجا که استعدادیابی چیزی جز پیش‌بینی صحیح و طبقه‌بندی افراد نیست، استفاده از آن می‌تواند راه‌گشا باشد. بر این اساس هدف تحقیق حاضر استفاده از هوش مصنوعی به‌منظور استعدادیابی در حیطه‌های مختلف ورزش بود. روش پژوهش: با وجود پراکندگی رشته‌های ورزشی، چهار دسته رشتۀ توپی، راکتی، رزمی و آبی انتخاب و از روش نظر متخصص برای اولویت‌بندی شاخص‌های منتخب پیکری، جسمانی، ادراکی – حرکتی، آمادگی بدنی و روانشناختی استفاده شد. 310 آزمودنی (پسر و دختر 6 تا 16 سال) ارزیابی و بر اساس امتیازها برچسب‌زنی شدند. در ادامه برای بررسی میزان ارتباط بین هرکدام از مؤلفه‌ها با برچسب‌ها، از آزمون تی مستقل استفاده و شش مؤلفۀ اصلی برای هر یک از دسته رشته‌ها انتخاب شد. در نهایت از شبکۀ عصبی پروسپترون 6-1-1 برای بررسی دقت و اعتبار نتایج استفاده شد. یافته‌ها: نتایج حاصل از شبکه‌های عصبی نشان داد که دقت برای دسته‌بندی افراد در رشته‌های توپی، راکتی، رزمی، آبی و سایر رشته‌ها به‌ترتیب 97.9، 97.9، 87.2، 91.5 و 80.8 درصد است که دقت مطلوب و بالایی است. نتیجه‌گیری: در نهایت می‌توان گفت که تعیین مؤلفه‌های اصلی هر رشته به تفکیک و طراحی و برنامه‌ریزی شبکۀ عصبی مصنوعی کمک می‌کند تا محققان و مربیان شاخص‌های مهم هر رشته را بشناسند و برای استعدادیابی ورزشی در رشته‌های موردنظر از آن استفاده کنند.

https://jsmdl.ut.ac.ir/article_100949_ac53d923a3c881e5fa785cd09de4d615.pdf

دانشگاه تهران رشد و یادگیری حرکتی ورزشی 2008-9333 18 1 2026 03 21 The Effect of Stereotype Threat and Conception of Ability on Working Memory and Soccer Dribbling Learning in Female Students تأثیر تهدید کلیشه ای و مفاهیم توانایی بر حافظه‌کاری و یادگیری دریبل فوتبال دانش‌آموزان دختر 65 85 101928 10.22059/jsmdl.2025.387711.1818 FA حسن محمدزاده گروه رفتار حرکتی و مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. سارا سلطانی فر گروه رﻓﺘﺎر ﺣﺮکتی و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ورزشی، دانشکده ﻋﻠﻮم ورزشی، داﻧﺸگاه اروﻣﯿﻪ،اروﻣﯿﻪ ، ایران. 0000-0001-5001-1849 زهرا افاضلی گروه رﻓﺘﺎر ﺣﺮکتی و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ورزشی، دانشکده ﻋﻠﻮم ورزشی ، داﻧﺸگاه اروﻣﯿﻪ،اروﻣﯿﻪ، ایران. 0000-0003-4816-631X Journal Article 2024 12 27 Introduction: This study aimed to determine the effects of gender stereotype threat and conceptions of ability on motor performance and working memory in adolescent girls. Methods: Ninety female students (mean age = 14.02 years, SD = 1.17) were randomly assigned to a gender stereotype threat group and a control group. The stereotype threat group was further randomly divided into two implicit stereotype-threat subgroups (male examiner–female referee / female examiner–male referee). Subsequently, the implicit stereotype threat subgroups and the control group were randomly assigned to the inherent- and acquired-ability subgroups. The tasks included soccer dribbling and the n‑back test. In the pretest, participants performed one block of five trials of dribbling and the n‑back test. During the practice phase, 12 blocks of five trials were completed. Forty‑eight hours later, retention and transfer tests were administered. The N‑back test was also completed in the pretest and posttest. Results: The results showed that the induction of inherent and acquired stereotype threat during the acquisition phase did not produce a significant difference in dribbling performance compared to the control group. However, a significant difference was observed in the time and error scores of dribbling in the retention and transfer tests. On the other hand, no significant effects of gender stereotype threat or ability conceptions were found on working memory. Conclusion: Implicit activation of gender stereotypes does not always lead to negative consequences. Although the effects of stereotype threat appear to be strong, they may be mediated by different mechanisms. Thus, the effect of stereotype threat on performance may be influenced by several factors (task difficulty, task nature, individual differences, etc.). مقدمه:هدف مطالعه حاضر تعیین تأثیر تهدید کلیشه ای جنسیتی و مفاهیم توانایی بر یادگیری حرکتی و حافظه کاری دختران نوجوان بود. روش پژوهش: نود دانشآموز دختر ( میانگین سنی 14/2 و انحراف معیار(1/17) به طور تصادفی به یک گروه تهدید کلیشه ای جنسیتی و کنترل اختصاص داده شدند. گروه تهدید کلیشه ای به طور تصادفی به دو گروه تهدید کلیشه ای ضمنی (آزمونگر مرد- داور زن/آزمونگر زن- داور مرد) تقسیم شدند سپس گروه های تهدید کلیشه ای ضمنی و کنترل به طور تصادفی به زیرگروه های توانایی ذاتی و اکتسابی تقسیم شدند. تکالیف شامل دریبل فوتبال و تست ان-بک بود. در پیش آزمون، آزمودنی ها یک بلوک پنج کوششی دریبل و آزمون ان- بک انجام دادند. در حالیکه در مرحله تمرین، 12 بلوک پنج کوششی انجام شد. 48 ساعت بعد آزمونهای یادداری و انتقال اجرا شد. آزمون ان-بک نیز در پیش آزمون و پس آزمون تکمیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد القاء تهدید کلیشهای ذاتی و اکتسابی در جلسات تمرینی در مقایسه با گروه کنترل تفاوت معناداری در عملکرد دریبل ایجاد نکرد. بااین‌حال بین نمرات زمان و خطای دریبل در یادداری و انتقال تفاوت معنی‌داری مشاهده شد. از طرفی نتایج معنی‌داری از تهدید کلیشه‌ای جنسیتی و مفاهیم توانایی بر حافظه کاری نیز نشان داده نشد. نتیجه گیری:فعال‏سازی ضمنی کلیشه‏ های جنسیتی همیشه به پیامدهای منفی منجر نمی ‏شود. اگرچه اثرات تهدید کلیشه ای قوی به نظر می رسند ممکن است با مکانیسم های متفاوت واسطه شوند بنابراین اثر تهدید کلیشه ای بر عملکرد ممکن است با چندین عامل (دشواری تکلیف، ماهیت تکلیف، تفاوتهای فردی و..) تحت تأثیر قرار گیرد.

https://jsmdl.ut.ac.ir/article_101928_336d8ed0d2255ba70f5d1aa5c0c37f9a.pdf

دانشگاه تهران رشد و یادگیری حرکتی ورزشی 2008-9333 18 1 2026 03 21 Comparison and Correlation Analysis of Mood States and Mental Skills in Elite and Non-Elite Athletes of Chaharmahal and Bakhtiari Province مقایسه و تحلیل همبستگی بین حالات خلقی و مهارت‌های ذهنی ورزشکاران نخبه و غیرنخبۀ استان چهارمحال و بختیاری 87 103 102641 10.22059/jsmdl.2025.385903.1813 FA علی شفیع زاده گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. 0000-0002-9767-4137 ژاله بهرامیان گروه رفتار حرکتی، دانشکدۀ علوم ورزشی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-6517-5069 غلامعلی میرزاییان گروه رفتار حرکتی، دانشکدۀ علوم ورزشی، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0009-0004-5356-3912 فرشاد عباسی گروه روانشناسی ورزشی، دانشکدۀ علوم ورزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد خوراسگان، اصفهان ، ایران. 0009-0008-5031-4055 Journal Article 2024 11 24 Introduction: Mood states and mental skills of athletes are directly related to the enhancement and maintenance of their skilled performance. This study aimed to compare the mood states and mental skills of elite and non‑elite athletes in Chaharmahal and Bakhtiari province and to determine the relationship between them. Methods: The study population consisted of 111 male and female athletes from Chaharmahal and Bakhtiari province across 18 sports disciplines. Based on their competition results over the previous three years, they were assigned to elite and non‑elite groups. According to predefined criteria, 48 elite and 63 non‑elite athletes were selected. Athletes’ mood states were assessed using the Brunel Mood Scale Questionnaire, and their mental skills were assessed using the Ottawa Mental Skills Assessment Tool‑3 (OMSAT‑3). Results: The results showed no significant differences between the elite and non‑elite groups in terms of sports background, gender, or number of athletes. Significant differences were found between the two groups in the mood subscales of vigor, confusion, calmness, and happiness, as well as in the positive and negative mood subscales and the total mood state score. There was also a significant difference between the elite and non‑elite groups in the total mental skills score and in psychophysical skills. Basic skills in the elite group, as well as psychophysical, cognitive, and total mental skills in both elite and non‑elite groups, showed a direct and significant relationship with positive mood. Additionally, the total mental skills score had a direct and significant relationship with the total mood state score in the non‑elite group, whereas in the elite group, this relationship was inverse but not significant. Conclusion: To enhance athletes’ performance and achieve better results in competitions, it is recommended that psychological programs focus on positive mood and basic mental skills. مقدمه: حالات خلقی و مهارت‌های ذهنی ورزشکاران ارتباط مستقیمی با ارتقا و حفظ عملکرد ماهرانۀ آنان دارد. هدف پژوهش حاضر مقایسۀ حالات خلقی و آمادگی‌های ذهنی ورزشکاران نخبه و غیرنخبۀ استان چهارمحال و بختیاری و تعیین ارتباط این عوامل بود. روش پژوهش: جامعۀ آماری پژوهش 111 نفر از ورزشکاران زن و مرد استان چهارمحال و بختیاری در 18 رشتۀ ورزشی بودند که بر اساس نتایج سه سال اخیر حضورشان در مسابقات به دو گروه نخبه و غیرنخبه تقسیم شدند. بر اساس معیارهای تعیین‌شده 48 ورزشکاران نخبه و 63 نفر غیرنخبه انتخاب شدند. اطلاعات حالات خلقی ورزشکاران با پرسشنامۀ حالات خلقی برومز و مهارت‌های ذهنی آنان با آزمون مهارت‌های ذهنی اتاوا -3 گردآوری شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد بین سابقۀ ورزشی، جنسیت و تعداد نفرات ورزشکاران دو گروه نخبه و غیرنخبه تفاوت معناداری وجود ندارد. حالات خلقی سرزندگی، سردرگمی، آرامش و شادکامی و زیرمقیاس‌های خلق مثبت و منفی و نمرۀ کل خلق بین دو گروه تفاوت معناداری داشت. بین نمرۀ کل مهارت‌های ذهنی و مهارت‌های روانی-جسمانی دو گروه نخبه و غیرنخبه تفاوت معناداری وجود داشت. مهارت‌های پایۀ گروه نخبه، مهارت‌های روانی_تنی، شناختی و کل مهارت‌های ذهنی دو گروه نخبه و غیرنخبه با خلق مثبت ارتباط مستقیم و معناداری داشت. نمرۀ کل مهارت‌های ذهنی با نمره کل حالات خلقی در گروه غیرنخبه رابطۀ مستقیم و معنادار داشت و در گروه نخبه این رابطه معکوس ولی معنادار نبود. نتیجه‌گیری: برای ارتقای عملکرد ورزشکاران و کسب نتایج بهتر در مسابقات، توصیه می‌شود تمرکز برنامه‌های روانشناختی بر خلق مثبت و مهارت‌های ذهنی پایه متمرکز شود.

https://jsmdl.ut.ac.ir/article_102641_f8d01045d55b9dc81952ad016821bbf5.pdf

دانشگاه تهران رشد و یادگیری حرکتی ورزشی 2008-9333 18 1 2026 03 21 Effect of Combining Physical Activity and Functional Imagery on Psychomotor and Sleep Quality in Patients with Major Depressive Disorder تأثیر ترکیب فعالیت بدنی و تصویرسازی کارکردی بر شاخص‌های روانی-حرکتی و کیفیت خواب در بیماران مبتلا به افسردگی اساسی 105 126 102240 10.22059/jsmdl.2025.386950.1815 FA ابراهیم نوروزی سیدحسنی گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 0000-0003-1091-9371 حبیب اله خزائی گروه روانپزشکی ، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران 0000-0002-8066-9753 Journal Article 2025 03 03 Introduction: Numerous studies have shown that physical activity can serve as an effective therapeutic intervention for depression. However, recent research has emphasized the importance of integrating psychological techniques such as functional imagery into exercise programs. Therefore, the aim of the present study was to investigate the effectiveness of a combined program of physical activity and functional imagery on psychomotor indices and sleep quality in individuals with major depressive disorder. Methods: In this clinical trial, 60 patients with major depressive disorder (mean age = 32.92 years, SD = 4.7) were randomly assigned to three groups: a physical activity group, a combined group (physical activity and functional imagery), and a control group. All participants were evaluated at four stages: pretest, an 8‑week intervention, posttest, and a 1‑month follow‑up. The measured variables included depressive symptoms (Beck Depression Inventory), anxiety (Beck Anxiety Inventory), sleep quality (Pittsburgh Sleep Quality Index), and reaction time (Nelson Movement Speed Test). Data were analyzed using two‑way mixed analysis of variance (within‑subjects factors: pretest, posttest, and follow‑up; between‑subjects factors: physical activity, combined, and control) and Bonferroni post hoc tests. Results: The results showed that the combined group significantly reduced symptoms of depression and anxiety and improved reaction time compared to the control group. Both intervention groups were effective in reducing depressive symptoms, but only the combined group was effective in improving sleep quality. Conclusion: The findings of this study suggest that the combination of physical activity and functional imagery is a comprehensive and effective therapeutic approach for depression. This method not only alleviates symptoms of depression and anxiety but also improves psychomotor indices. The results of this study could contribute to improving treatment programs for patients with major depressive disorder. مقدمه: پژوهش‌های متعدد نشان داده‌اند که فعالیت بدنی می‌تواند به‌عنوان یک مداخلۀ درمانی مؤثر برای افسردگی عمل کند. با این حال، تحقیقات اخیر بر اهمیت افزودن تکنیک‌های روانشناختی مانند تصویرسازی کارکردی به برنامه‌های ورزشی تأکید کرده‌اند. از این‌رو هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی برنامۀ ترکیب فعالیت بدنی و تصویرسازی کارکردی بر شاخص‌های روانی-حرکتی و کیفیت خواب در افراد مبتلا به افسردگی اساسی بود. روش پژوهش: در این مطالعۀ کارآزمایی بالینی، 60 بیمار مبتلا به افسردگی (میانگین سنی 32/92 سال و انحراف معیار 4/7 سال) به‌طور تصادفی به سه گروه تقسیم شدند: گروه فعالیت بدنی، گروه ترکیبی (فعالیت بدنی و تصویرسازی کارکردی)، و گروه کنترل. همۀ شرکت‌کنندگان در چهار مرحلۀ پیش‌آزمون، مداخلۀ هشت‌هفته‌ای، پس‌آزمون و پیگیری یک‌ماهه ارزیابی شدند. متغیرهای اندازه‌گیری‌شده شامل علائم افسردگی (مقیاس سنجش افسردگی بک)، اضطراب (مقیاس سنجش اضطراب بک)، کیفیت خواب (مقیاس کیفیت خواب پیتزبورگ) و زمان واکنش (سنجش سرعت حرکت نلسون) بود. داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از تحلیل واریانس ترکیبی (درون‌گروهی شامل پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری و بین‌گروهی شامل فعالیت بدنی، ترکیبی و کنترل) دوراهه و آزمون‌های تعقیبی بنفرونی تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که گروه ترکیبی به‌طور شایان توجهی علائم افسردگی و اضطراب را کاهش داده و زمان واکنش را بهبود بخشیده‌اند. هر دو گروه مداخله‌ای (فعالیت بدنی و ترکیبی) در کاهش علائم افسردگی مؤثر بودند، اما تنها گروه ترکیبی در بهبود کیفیت خواب مؤثر بود. نتیجه‌گیری: یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که ترکیب فعالیت بدنی و تصویرسازی کارکردی رویکرد درمانی جامع و مؤثری برای افسردگی است. این روش علاوه بر کاهش علائم افسردگی و اضطراب، شاخص روانی-حرکتی را نیز بهبود می‌بخشد. نتایج این تحقیق می‌تواند به بهبود برنامه‌های درمانی برای بیماران مبتلا به افسردگی کمک کند.

https://jsmdl.ut.ac.ir/article_102240_3f45e9de093d5b850e426e7977714196.pdf

دانشگاه تهران رشد و یادگیری حرکتی ورزشی 2008-9333 18 1 2026 03 21 The Effect of Demonstration Angle on Quiet Eye Duration and Learning of Mini-Basketball Free Throw in 10-12-year-old girls تأثیر زاویۀ نمایش بر مدت زمان چشم آرام و یادگیری پرتاب آزاد مینی‌بسکتبال در دختران10 تا 12 ساله 127 142 104312 10.22059/jsmdl.2025.386647.1814 FA کیوان ملا نوروزی گروه رفتار حرکتی و روانشناسی ورزشی، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران . 0000-0003-1374-460X لیلا عطری گروه رفتار حرکتی و روانشناسی ورزشی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران. 0009-0005-0942-4787 صالح رفیعی گروه علوم ورزشی، پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی، تهران، ایران. 0000-0003-1230-1102 سید محی الدین بهاری گروه علوم ورزشی، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0003-0920-1944 Journal Article 2024 12 08 Introduction:Observational learning is one of the important approaches in teaching motor skills and can lead to performance improvement by directing attention and optimizing visual strategies. One of the key indicators in this field is the quiet eye, which plays a critical role in the accuracy of aiming-based skills. Therefore, the present study aimed to examine the effect of demonstration angle on learning the mini-basketball free throw and quiet eye duration in girls aged 10 to 12 years. Methods: This study was semi‑experimental in design and is classified as cross‑sectional and applied. The statistical population consisted of female elementary school students from District 1 of Tehran. Participants were assigned to two observational modeling groups: one with a sagittal (side) viewing perspective and the other with a frontal viewing perspective. Quiet eye duration was recorded using a binocular eye‑tracking system (Pupil Labs Core). After confirming data normality, the data were analyzed using mixed‑design analysis of variance (ANOVA) and Bonferroni post hoc tests. Results: The findings indicated that the main effect of measurement stage on free‑throw accuracy and quiet eye duration was significant, whereas the main effect of group and the interaction between group and stage were not significant. Both groups demonstrated significant improvements in free‑throw performance and quiet eye duration from the pre‑test to the retention test. Conclusion: The results suggest that observational learning, regardless of demonstration angle, leads to stable improvements in motor performance and visual‑perceptual indices. Moreover, first‑person and third‑person perspectives appear to have comparable effectiveness in motor modeling among children. مقدمه: یادگیری مشاهده‌ای یکی از رویکردهای مهم در آموزش مهارت‌های حرکتی است که می‌تواند از طریق جهت‌دهی به توجه و بهینه‌سازی راهبردهای بینایی، به بهبود عملکرد منجر شود. یکی از شاخص‌های کلیدی در این زمینه، «چشم آرام» است که نقش مهمی در دقت اجرای مهارت‌های هدف‌گیری دارد. از این‌رو، پژوهش حاضر به بررسی تأثیر زاویۀ نمایش بر یادگیری پرتاب آزاد مینی‌بسکتبال و مدت زمان چشم آرام در دختران ۱۰ تا ۱۲ ساله پرداخت. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع نیمه‌تجربی، مقطعی و کاربردی است. جامعۀ آماری شامل دانش‌آموزان دختر مقطع ابتدایی بود. شرکت‌کنندگان در دو گروه الگودهی با نمای ساجیتال و فرونتال قرار گرفتند. متغیر چشم آرام با استفاده از دستگاه ردیابی بینایی دوچشمی Pupil Labs Core ثبت شد. داده‌ها پس از بررسی نرمال بودن با تحلیل واریانس مرکب و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد اثر مرحلۀ اندازه‌گیری بر دقت پرتاب آزاد و مدت زمان چشم آرام معنادار است، درحالی‌که اثر گروه و تعامل گروه × مرحله معنا‌دار نبود. هر دو گروه افزایش معنا‌داری را در عملکرد پرتاب و مدت زمان چشم آرام از پیش‌آزمون تا یادداری نشان دادند. نتایج: یافته‌ها حاکی از آن است که یادگیری مشاهده‌ای، صرف‌نظر از زاویۀ نمایش، موجب بهبود پایدار عملکرد حرکتی و شاخص‌های بینایی می‌شود و نمای اول‌ شخص و سوم ‌شخص اثربخشی مشابهی در الگودهی حرکتی کودکان دارند.

https://jsmdl.ut.ac.ir/article_104312_05561ba7af957b0c8a230204ef4d691e.pdf

دانشگاه تهران رشد و یادگیری حرکتی ورزشی 2008-9333 18 1 2026 03 21 The Effect of Virtual Reality Training on Gross and Fine Motor Skills of Children with Developmental Coordination Disorder (DCD) تاثیر تمرینات واقعیت مجازی بر مهارت‌های حرکتی درشت و ظریف کودکان دارای اختلال هماهنگی رشدی 143 156 102136 10.22059/jsmdl.2025.393957.1839 FA فواد نیک نسب گروه علوم رفتاری و شناختی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-7060-5246 فضل اله باقرزاده گروه علوم رفتاری و شناختی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران . 0000-0003-3866-5756 محمود شیخ گروه علوم رفتاری و شناختی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی ، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-5730-0165 داود حومنیان گروه علوم رفتاری و شناختی ورزشی ، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران ، تهران، ایران. 0000-0003-3250-832x علی مقدم زاده گروه روش‌ها و برنامه‌های آموزشی و درسی، دانشکده روانشناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-3960-5037 Journal Article 2025 04 23 Introduction: The present study was conducted to investigate the effect of virtual reality training on gross and fine motor skills in children with developmental coordination disorder. Methods: In this semi-experimental study with a repeated measures design, 24 boys aged 7 to 10 years from Tehran diagnosed with developmental coordination disorder (DCD) were selected based on inclusion criteria and randomly assigned to two groups: virtual reality training and control. Participants completed the Bruininks-Oseretsky Test of Motor Proficiency (BOT-2) at pretest. The intervention phase lasted six weeks, with three 20-minute sessions per week, during which the virtual reality group performed the prescribed training program while the control group engaged in their usual daily activities. A posttest was conducted in the final session. Results: The results showed that virtual reality training led to a significant improvement in both gross and fine motor skills in children with developmental coordination disorder (DCD) (p < 0.05). Additionally, the findings indicated that the improvements in gross and fine motor skills were maintained in both short-term and long-term follow-up tests (p < 0.05). Conclusion: Based on the results, virtual reality training can likely be used in clinical and home programs to improve gross and fine motor skills in children with developmental coordination disorder (DCD), as it can stimulate interest and promote active participation. مقدمه: کودکان مبتلا به DCD در هماهنگی حرکتی، دقت و سرعت اجرای مهارت‌های حرکتی مشکل دارند و به طور کلی در مقایسه با کودکان با رشد معمولی، عملکرد ضعیف‌تری در تکالیف حرکتی دارند. بنابراین پژوهش حاضر با هدف تاثیر تمرینات واقعیت مجازی بر مهارت‌های حرکتی درشت و ظریف کودکان با اختلال هماهنگی رشدی انجام گرفت. ‏روش پژوهش: در این پژوهش نیمه تجربی که با طرح اندازه‌گیری تکراری انجام گرفت، 24 دانش‌آموز پسر 7 تا 10 ساله شهر تهران با اختلال هماهنگی رشدی با توجه به معیارهای ورود انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه تمرینات واقعیت مجازی و کنترل قرار گرفتند. آزمودنی‌ها در پیش‌آزمون، به اجرای آزمون برونینکس-اوزرتسکی پرداختند. مرحله مداخله در شش هفته و هر هفته 3 جلسه 20 دقیقه‌ای انجام گرفت که گروه واقعیت مجازی، برنامه مورد نظر را اجرا می‌کردند و گروه کنترل، فعالیت‌های روزمره خود را انجام می‌دادند. در آخرین جلسه، پس‌آزمون اجرا گردید. 1 روز و 42 روز بعد از مرحله پس‌آزمون، به ترتیب مرحله پیگیری کوتاه‌مدت و بلندمدت انجام گرفت. داده‌ها به روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری تکراری تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد که تمرینات واقعیت مجازی، باعث بهبود معنی‌دار مهارت حرکتی درشت و ظریف کودکان با اختلال هماهنگی رشدی شد (0/05>sig). دیگر نتایج، حاکی از ماندگاری مهارت حرکتی درشت و ظریف کودکان دارای اختلال هماهنگی رشدی در آزمون‌های پیگیری کوتاه‌مدت و بلندمدت بود (0/05>sig). نتیجه گیری: براساس نتایج، احتمالا می‌توان از تمرینات واقعیت مجازی در برنامه‌های بالینی و خانگی برای بهبود مهارت حرکتی درشت و ظریف کودکان DCD استفاده کرد، زیرا می‌تواند علاقه به القای مشارکت فعال را تحریک کند.

https://jsmdl.ut.ac.ir/article_102136_cc0d0313ee4bbe0a3664126e4e63dbf5.pdf