نوع مقاله : مقاله پژوهشی Released under CC BY-NC 4.0 license I Open Access I

نویسندگان

• زهرا افاضلی ¹
• حسن محمدزاده ²
• انوشیروان کاظم نژاد ³

¹ دانشجوی دکتری رفتار حرکتی دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

² گروه رفتار حرکتی و مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

³ استاد گروه آمار زیستی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

مقدمه: مدرسه و تربیت‌بدنی در ارتقای سواد جسمانی شامل شایستگی حرکتی، دانش، درک و انگیزش نقش کلیدی دارند. بازی‌های بومی‌محلی ظرفیت ویژه‌ای برای پرورش این ابعاد دارند. هدف پژوهش، مقایسه اثربخشی آن‌ها در سه رویکرد خطی، حس بازی و آموزش ورزش بود.

روش پژوهش: این مطالعه با طرح نیمه‌تجربی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با سه گروه مستقل اجرا شد.جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پسر پایه سوم و چهارم دبستان‌های منطقه ۱۵ تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ بود. نمونه‌گیری به‌صورت در دسترس انجام شد و ۴۵ نفر به‌طور تصادفی در سه گروه مساوی تقسیم شدند. ابزار پژوهش نسخه فارسی آزمون سواد جسمانی کانادایی بود. مداخله شامل شانزده جلسه طی هشت هفته بود که در آن بازی‌های بومی‌محلی اجرا شدند. در گروه خطی این بازی‌ها با قوانین ثابت و تمرین‌های تکنیک‌محور انجام شدند، در گروه حس بازی با تغییر قیود و پرسش‌گری معلم به موقعیت‌های تصمیم‌گیری تبدیل شدند، و در گروه آموزش ورزش در قالب تیم‌های پایدار و رقابت‌های رسمی سازماندهی شدند. برای مقایسه میانگین گروه‌ها از تحلیل واریانس یک‌طرفه و تحلیل کوواریانس استفاده شد.

یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد دو رویکرد غیرخطی در ارتقای نمره کل سواد جسمانی ، انگیزش، اعتمادبه‌نفس و دانش و درک عملکرد بهتری نسبت به رویکرد خطی داشتند (p<0.001). میان دو رویکرد غیرخطی تفاوتی مشاهده نشد. همچنین در شایستگی حرکتی و رفتار روزانه تفاوت معناداری وجود نداشت.

نتیجه گیری: ادغام بازی‌های بومی‌محلی در چارچوب مدل‌های غیرخطی می‌تواند رویکردی کارآمد برای ارتقای سواد جسمانی و بازآرایی برنامه‌های تربیت‌بدنی مدارس باشد.

کلیدواژه‌ها

• حس بازی
• آموزش ورزش
• آموزش غیرخطی
• سوادجسمانی

موضوعات

• رشد و یادگیری حرکتی

عنوان مقاله [English]

Comparison of the Effects of Traditional Games through Linear and Nonlinear Approaches (Game Sense and Sport Education) on Students’ Physical Literacy

نویسندگان [English]

• Zahra Afazeli ¹
• Hassan Mohammadzade ²
• Anoshirvan Kazemnejad ³

¹ PhD Student in Motor Behavior, Faculty of Physical Education and Sport Sciences, Urmia University, Urmia, Iran.

² Department of Motor behavior and sports Management, Faculty of Sport Sciences, University of Urmia, Urmia, Iran.

³ Professor, Department of Biostatistics, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Introduction: Schools and physical education foster physical literacy—motor competence, knowledge, understanding, motivation. Traditional games offer cultural opportunities. This study compared their effectiveness through linear, Game Sense, and Sport Education approaches in elementary students.

Methods: The study population included male students in grades three and four from schools in District 15 of Tehran during the 2023–2024 academic year. Using convenience sampling, 45 participants were randomly assigned to three equal groups. Physical literacy was assessed with the Persian version of the Canadian Assessment of Physical Literacy. The intervention comprised 16 sessions across eight weeks, featuring traditional games such as Seven Stones, Hopscotch, Tug of War, and Dodgeball (locally known as ‘Vasati’ in Iran). In the linear group, games followed fixed rules and drills; in the Game Sense group, constraints and questioning guided play; in Sport Education, teams competed formally.One-way analysis of variance (ANOVA) and analysis of covariance (ANCOVA) were used to compare the means of the groups.

Results Analysis of covariance revealed that both nonlinear approaches significantly improved overall physical literacy, motivation, confidence, and knowledge compared to the linear approach (p<0.001). No significant differences were found between the two nonlinear groups. Motor competence and daily behavior showed no significant differences across groups.

Conclusion:Learning through questioning, cognitive engagement, social interaction, and authentic game experiences proved more effective than technique-focused drills in enhancing cognitive and motivational aspects of physical literacy. Integrating traditional games within nonlinear models offers a practical strategy to enrich physical education curricula.

کلیدواژه‌ها [English]

• Game Sense
• Sport Education
• nonlinear pedagogy
• physical literacy