رشد و یادگیری حرکتی ورزشی

چکیده مقدمه: هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر شرایط مختلف شناختی در تمرینات زوجی بر ارتقا و پایداری کارکردهای اجرایی (حافظه کاری، بازداری پاسخ) بازیکنان تنیس روی میز بود. ‏ ‏

روش پژوهش: در یک مطالعه نیمه تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و یادداری، 24 پسر (میانگین سنی076/0±03/15)، به صورت نمونه گیری در دسترس از مدارس پسرانه شهر یاسوج انتخاب و به شکل تصادفی در دو گروه بار شناختی بالا و بار شناختی پایین قرار گرفتند. هر دو گروه به مدت 6 جلسه تمرینات زوجی را با سطح درگیری شناختی مربوط به خود انجام دادند. هر جلسه شامل 20 تکرار 3 دقیقه‌ای با زمان استراحت 1 دقیقه‌ای بین تکرارها بود. حافظه کاری و بازداری پاسخ شرکت کنندگان به ترتیب توسط آزمونهای n-back و go /no go در مراحل پیش-آزمون، پس‌آزمون و یادداری سنجیده شد. از آزمون تحلیل واریانس مرکب برای تحلیل داده‌ها استفاده شد.

یافته ها: نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد هر دو گروه بار شناختی بالا و پایین تاثیر معناداری از پیش‌آزمون تا یادداری بر حافظه کاری (05/0>P) داشت و گروه با بار شناختی بالا عملکرد بهتری نسبت به گروه با بار شناختی پایین داشت. اثر گذاری هر دو گروه بار شناختی بالا و پایین بر فاکتور بازداری پاسخ معنادار نبود(05/0<P).

نتیجه گیری: به طور کلی نتایج پژوهش حاضر حاکی از این است که تمرینات زوجی با بار شناختی بالا امکان بهبود حافظه کاری بازیکنان تنیس روی میز را فراهم میسازد.

چکیده مقدمه: این پژوهش اثرات تحریک فراجمجمه‌ای با جریان مستقیم، در یک یا چند جلسه، بر کارکردهای اجرایی بازیکنان مبتدی تنیس را بررسی کرده است.
روش پژوهش: 27 بازیکن تنیس پسر مبتدی(میانگین سنی 29/0± 29/20) به‌صورت دوسوکور و تصادفی به سه گروه: گروه تجربی ۱ (۵ جلسه تحریک آندال)، گروه تجربی ۲ ( ۱ جلسه تحریک آندال) و گروه کنترل (بدون تحریک آندال) تقسیم شدند. تحریک به مدت ۲۰ دقیقه با شدت ۲ میلی‌آمپر در مناطق M1 و DLPFC اعمال شد. شاخص‌های توجه انتخابی، حافظه کاری، بازداری پاسخ و انعطاف‌پذیری شناختی قبل (پیش‌آزمون)، بعد از ۵ جلسه (پس‌آزمون) و ۲ هفته پس از مداخله (یادداری) اندازه‌گیری شد . برای تجزیه‌وتحلیل‌های آماری، از آزمون تحلیل واریانس مرکب (طرح عاملی ۳×۳( استفاده شد.
نتایج: نتایج نشان داد که بین گروه‌های مداخله در شاخص‌های توجه انتخابی و حافظه‌کاری، در هیچ یک از مراحل ارزیابی تفاوت معناداری وجود نداشت (P> 0.05). بااین‌حال، گروه تجربی ۱ در آزمون یادداری، بهبودی معنادارتر در شاخص‌های بازداری پاسخ (p= 0.018) و انعطاف‌پذیری شناختی (p= 0.14) نسبت به گروه کنترل نشان داد، در حالی که بین سایر گروه‌ها تفاوت معناداری مشاهده نشد (P>0.05). هر دو گروه تجربی در پس‌آزمون و یادداری، بهبود قابل‌توجهی در تمامی شاخص‌ها داشتند. نکته قابل توجه اینکه، گروه تجربی ۱ از پس‌آزمون تا یادداری، بهبودی معنادار در تمامی شاخص‌ها نشان داد (P<0.05).
نتیجه‌گیری: به‌طورکلی، هم تحریک آندال تک جلسه‌ای و هم مکرر، کارکردهای اجرایی را در بازیکنان مبتدی تنیس افزایش می‌دهند و تحریک مکرر مزایای شناختی پایدارتری را ‌بهمراه دارد.

چکیده مقدمه: هدف از تحقیق حاضر بررسی تأثیر تحریک فراجمجمه ای نواحی متفاوت مغزی بر حافظه کاری و توجه سالمندان بود. ‏ ‏
روش پژوهش: پژوهش حاضر، از نوع نیمه تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون است. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل سالمندان 60-70 سال شهر مشهد بودند. برای این منظور تعداد 72 نفر روش نمونه‌گیری در دسترس و هدفمند انتخاب‌شده و پس از کسب رضایت‌نامه کتبی به‌صورت تصادفی در یکی از شش گروه تحریک tDCS مخچه و شم مخچه، تحریک tDCS پیش پیشانی پشتی جانبی و شم پیش پیشانی پشتی جانبی، تحریک tDCS قشر حرکتی اولیه و شم قشر حرکتی اولیه اختصاص داده شدند. ابزار مورداستفاده در این تحقیق مجموعه خودکار ارزیابی عصب‌روانشناختی کمبریج و دستگاه tDCS بود. پیش‌آزمون مقیاس حافظه کاری و توجه از آزمودنی‌ها گرفته شد. سپس تحریک در نواحی مذکور مدت 2 هفته، 5 بار در هفته و و برای 20 دقیقه اجرا گردید. پس از اتمام مداخله مجدداً پس‌آزمون مقیاس حافظه کاری و توجه از آزمودنی‌ها گرفته شد. داده‌ها به روش آماری تحلیل کوواریانس تجزیه‌وتحلیل شد.
یافته ها: نتایج این تحقیق نشان داد که بین تاثیر شرایط تحریک tDCS تفاوت معناداری در حافظه کاری و توجه سالمندان وجود داشت؛ که این تفاوت به نفع گروه tDCS مخچه بود (001/0=sig).
نتیجه گیری: بنابراین، با توجه به اثرگذاری بیشتر tDCS مخچه پیشنهاد می‌شود تا برای بهبود حافظه کاری و توجه در سالمندان از این شیوه تحریک استفاده شود.

چکیده مقدمه: کارکردهای اجرایی از مهم‌ترین توانایی‌های شناختی مرتبط با رفتار هدفمند، خودتنظیمی و یادگیری در دوران کودکی هستند و نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت تحصیلی و عملکرد روزمره دانش‌آموزان ایفا می‌کنند. با توجه به اینکخه شواهد تجربی در خصوص تأثیر مداخلات مهارت‌های حرکتی بر مؤلفه‌های مختلف کارکردهای اجرایی در کودکان ایرانی محدود است. ازاین‌رو، هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی یک دوره مداخله مهارت‌های حرکتی بر کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان دختر و پسر ۱۰ تا ۱۲ سال بود.
روش پژوهش: این پژوهش از نوع نیمه‌تجربی بوده و با استفاده از طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون، بر روی دو گروه آزمایش و کنترل انجام شد. مداخله آموزش مهارت‌های حرکتی به مدت ۷ هفته برای گروه آزمایش اجرا گردید. نمونه آماری شامل 40 دانش‌آموزان دختر و پسر 10 تا 12 سالۀ بودند که به روش نمونه‌گیری در دسترس به صورت تصادفی به دو گروه تجربی و کنترل تقسیم شدند. جمع‌آوری داده‌ها با آزمون هوش وکسلر، آزمون فلانکر رنگ و آزمون توقف علامت تهیه شد.
یافته ها: نتایج تحلیل کووریانس نشان داد که مداخله مهارت‌های حرکتی تأثیر معناداری بر کارکردهای اجرایی، پردازش اطلاعات و کمبود توجه دانش‌آموزان داشت ، اما از نظر جنسیت، میزان این تأثیر در هیچ‌یک از متغیرهای وابسته تفاوت معناداری مشاهده نشد.
نتیجه‌گیری: این تحقیق نشان داد برنامه تمرینی با شیوه ارائه‌شده دراین پژوهش، برعملکرد اجرا و پردازش اطلاعات و کمبود توجه مؤثر است.
مقدمه

چکیده مقدمه: کارکردهای اجرایی، شاخص حیاتی برای موفقیت ورزشی‌اند و یکی از مداخلات تأثیرگذار بر آن، تمرینات کوادراتو است. هدف تحقیق حاضر بررسی تأثیر این تمرینات در سطح رفتاری بر کارکرد اجرایی ورزشکاران نیمه‌ماهر است.
روش پژوهش: 100 ورزشکار نیمه‌ماهر دختر در دامنۀ سنی 15 تا 18 سال به روش در دسترس از بین تیراندازان استان یزد انتخاب و به‌صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. در جلسات جداگانه‌ای هر کدام از آزمون‌ها به‌منظور سنجش کارکرد اجرایی گرفته شد. مداخلۀ تمرینات کوادراتو به مدت 28 روز، هر روز شش دقیقه انجام گرفت. سپس پس‌آزمون مطابق با پیش‌آزمون گرفته شد. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های کوواریانس چندمتغیره و تک‌متغیره تحلیل شدند و سطح معناداری 0/05>P در نظر گرفته شد.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که تمرینات کوادراتو بر افزایش نمرۀ تداخل و پاسخ ناهمخوان از ابعاد بازداری پاسخ، دو بعد طبقات و درجاماندگی از ابعاد انعطاف‌پذیری شناختی و همچنین افزایش نتیجه از ابعاد حافظۀ کاری در مرحلۀ پس‌آزمون اثربخش بوده و موجب بهبود 6/12 درصد در بازداری پاسخ، 21/6 درصد در حافظۀ کاری و 18 درصد در انعطاف‌پذیری شناختی شده است.
نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق همراستا با تحقیقات ساختاری و عملکردی مغز بود. تمرینات کوادراتو در سطح رفتاری بر سه هستۀ کارکرد اجرایی اثر مثبت داشت و می‌تواند مداخلۀ مناسبی برای افزایش کارکرد اجرایی ورزشکاران باشد.

چکیده مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر یک دوره تمرینات بدنی هدف‌مدار تکواندو بر کارکردهای شناختی کودکان با اختلال یادگیری اجرا شد.
روش پژوهش: در این پژوهش نیمه‌تجربی که با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه کنترل انجام گرفت، 20 نفر از کودکان پسر با اختلال یادگیری با مراجعه به آموزش و پرورش استثنایی شهر مشهد از مراکز اختلال یادگیری انتخاب شدند. در مرحلة پیش‌آزمون، حافظة کاری و بازداری آزمودنی‌ها به‌ترتیب توسط آزمون‌های ان ـ بک و استروپ سنجیده شدند. پس آن، گروه تمرین در برنامة تمرینی منتخب تکواندو به‌صورت سه جلسة 50 دقیقه‌ای در هفته، در بازة زمانی چهار هفته شرکت کردند. در هر جلسه پیش از اجرای پروتکل تمرینی از مجموعه بازی‌های شناختی مغز من استفاده شد. 10 دقیقة اول جلسه، اجرای بازی‌های شناختی، سپس 10 دقیقه گرم کردن، 30 دقیقه آموزش و تمرین تکنیک‌های تکواندو و در آخر 10 دقیقه سرد کردن انجام گرفت. طی این مدت، گروه کنترل فعالیت‌های عادی خود را انجام دادند. در انتها، متغیرهای وابسته مجدداً در مرحلة پس‌آزمون اندازه‌گیری شدند. به‌منظور تحلیل آماری از آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌های تکراری استفاده شد.
یافته‌ها: تمرینات بدنی هدف‌مدار تکواندو موجب بهبود کارکردهای شناختی در گروه تمرین شد؛ تمامی این تغییرات در مقایسه با گروه کنترل معنادار بود (0/05>P).
نتیجه‌گیری: تمرینات بدنی هدف‌مدار تکواندو می‌تواند به‌عنوان یک مداخله بر بهبود کارکردهای شناختی این گروه کودکان تأثیرگذار باشد.

چکیده مقدمه: ورزشکاران ورزشهای تیمی باید تصمیمات زیادی را هنگام درک و تفسیر اطلاعات محیطی موجود در زمینۀ موقعیت توپ، هم تیمی ها و بازیکنان حریف در حین انجام اقدامات مناسب اتخاذ کنند. با توجه به ماهیت رشتۀ والیبال ولزوم توجه به محرکهای متعدد در جریان تمرینات و مسابقات، ظرفیت بالای توانایی های شناختی مانند حافظۀ کاری ضروری به نظر می رسد.هدف این پژوهش مقایسۀ تأثیرپذیری حافظۀ کاری فضایی و عددی والیبالیستهای ماهر و نیم هماهر به دنبال تمرینات تصمیم گیری بود.
روش پژوهش: 60 نفر از دختران والیبالیست، 30 نفر آنها برای گروه نیمه ماهر (15 گروه تمرینی و 15 کنترل) و 30نفر برای گروه ماهر (15 گروه تمرینی و 15 کنترل) با دامنۀ سنی 19-25 سال به صورت روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. پروتکل تمرینات تصمیمگیری به مدت 18 جلسه انجام گرفت و تمرینات براساس دستورالعمل تمرینی در هر گروه در قالب 3 بلوک 20تایی اجرا شد. برای ارزیابی حافظۀ کاری از آزمون ظرفیت حافظۀ کاری استفاده شد. با توجه به نرمال بودن دادهها برای آزمون فرضیه از روش تحلیل واریانس عاملی بین و درون گروهی (مختلط) با اندازه گیری مکرر استفاده شد.
یافته ها: نتایج تحلیل در سطح معناداری 05 /0 ≤ α نشان داد بین گروههای تمرینی تفـاوت معناداری وجـود دارد و گروه تصمیمی بیشترین امتیاز را کسب کرد. تمرین تصمیم گیری در سطح تبحر نیمه ماهر نسبت به ماهر بهبود چشمگیری در متغیر حافظۀ کاری فضایی داشته است.
نتیجه گیری: نتیجه اینکه تمرینات با بار شناختی بالا میتواند ضرورتی برای افزایش حافظۀ کاری فضایی در دختران والیبالیست نیمه ماهر باشد. 

چکیده اثر بخشی تحریک الکتریکی (tDCS) بر حافظه کاری کودکان مبتلا به اختلال هماهنگی رشدی

چکیده:
زمینه و هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی تحریک الکتریکی مستقیم مغز (tDCS ) بر حافظه کاری کودکان مبتلا به اختلال هماهنگی رشدی بود.
مواد و روشها: روش پژوهشی نیمه تجربی بود و از طرح پیش‌آزمون – پس‌آزمون و پیگیری با گروه آزمایشی و گروه کنترل استفاده شد.
جامعه آماری پژوهش راکودکان هفت الی ۱۱ ساله شهرستان ارومیه در سال 1397 می باشد. به این منظور، 16 کودک با اختلال هماهنگی رشدی به روش نمونه گیری در دسترس و بر اساس ملاکهای ورود و خروج به عنوان افراد گروه نمونه در نظر گرفته شدند و به صورت تصادفی منظم در دو گروه آزمایش (8نفر) و کنترل (8نفر) تقسیم شد. تحریک الکتریکی مستقیم مغز در 10 جلسه برای گروه آزمایش انجام شد. در حالی که آزمودنی های گروه کنترل چنین مداخله ای دریافت نکردند. جهت گردآوری اطلاعات حافظه کاری از آزمون ان بک استفاده شد. برای آزمون فرضیه پژوهش از آزمون تحلیل واریانس با اندازه های مکرر استفاده گردید.
یافته ها: نتایج نشان داد که تحریک الکتریکی مستقیم مغز (tDCS ) بر افزایش حافظه کاری تأثیر معناداری دارد و این تأثیر تا مرحله پیگیری نیز تداوم می یابد.
نتیجه گیری: از این رویکرد درمانی میتوان در بهبود حافظه کاری در کودکان مبتلا به اختلال هماهنگی رشدی استفاده نمود.
کلیدواژه: اختلال هماهنگی رشد، تحریک الکتریکی، حافظه کاری