رشد و یادگیری حرکتی ورزشی

چکیده مقدمه: دستکاری و کنترل محیط، به بهبود مهارت‌های حرکتی، افزایش مشارکت ورزشی و مشارکت اجتماعی فعال‌تر منجر می‌شود. این عوامل به نوبة خود شایستگی جسمانی و حرکتی را افزایش می‌دهند. هدف پژوهش حاضر مقایسة اثربخشی آموزش سنتی و TGFU بر شایستگی ادراک‌شده، مشارکت ورزشی و یادگیری مهارت‌های بسکتبال دانش‌آموزان 10 تا 12 ساله بود.
روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع نیمه‌تجربی بود. جامعة آماری پژوهش شامل دانش‌آموزان پسر 10 تا 12 ساله شهر میبد بود که 45 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند در دسترس انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی به سه گروه 15 نفری، شامل گروه‌های تمرین سنتی، تمرین TGFU و کنترل تقسیم شدند. برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامة انگیزة مشارکت ورزشی، پرسشنامة ادراک شایستگی، آزمون‌های دریبل کنترلی و پاس بسکتبال ایفرد استفاده شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل کوواریانس (آنکوا) و آزمون تعقیبی بنفرونی، در سطح معناداری 0/05≥P استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که شایستگی ادراک‌شده (جسمانی، شناختی و اجتماعی)، مشارکت ورزشی و یادگیری مهارت‌های بسکتبال (پاس و دریبل) در گروه سنتی و TGFU نسبت به گروه کنترل بهتر بود (0/05≥P). همچنین این نتایج در گروه TGFU به‌طور معنا‌داری نسبت به گروه سنتی بیشتر بود (0/05≥P).
نتیجه‌گیری: معلمان و مربیان می‌توانند برای افزایش مشارکت در ورزش و بهبود شایستگی‌های دانش‌آموزان و همچنین فراهم کردن تجربة یادگیری جذاب و انگیزشی برای دانش‌آموزان از شیوة آموزش TGFU استفاده کنند. 

چکیده مقدمه: هدف تحقیق حاضر بررسی اثر زمان‌بندی استفاده از خودگویی راهبردی بر عملکرد و یادگیری افراد نوآموز بود. روش پژوهش: 36 دانشجوی نوآموز در مهارت‌های بسکتبال انتخاب و به‌صورت تصادفی به سه گروه خودگویی راهبردی قبل از ارائة بازخورد، بعد از ارائة بازخورد و کنترل تقسیم شدند. در هر جلسه، 60 کوشش تمرینی از چهار نقطه از قوس بسکتبال داده شد. مربی پس از هر سه کوشش یک بازخورد دربارة شیوة اجرای مهارت به نوآموزان می‌داد. در گروه تجربی اول، به نوآموزان آموزش داده شد تا از خودگویی راهبردی پس از اتمام سه کوشش تمرینی و پیش از ارائة بازخورد برای شناسایی خطا استفاده کنند؛ به گروه تجربی دوم، از نوآموزان خواسته شد که از خودگویی راهبردی پس از ارائة بازخورد برای اصلاح خطاها استفاده کنند و در گروه کنترل، تمرینات و بازخورد داده شد، اما خودگویی ارائه نشد. در نهایت، دو هفته پس از پایان مداخله آزمون یادداری برگزار شد.
یافته‌ها: نتایج تحلیل واریانس دوعاملی در مرحلة اکتساب نشان داد که اثر اصلی جلسات (0/000=P) و گروه (0/024=P) بر عملکرد شوت بسکتبال معنی‌دار بود. همچنین، اثر تعاملی جلسات و گروه بر عملکرد شوت بسکتبال معنا‌دار بود (0/001=P). در نهایت، خودگویی پیش از ارائة بازخورد نسبت به بعد از بازخورد به بهبود یادگیری مهارت شوت بسکتبال منجر شد (0/007=P).
 نتیجه‌گیری: به‌نظر می‌رسد خودگویی راهبردی در قبل از ارائة بازخورد به‌دلیل توجه بر شناسایی خطا و استفاده از بازخورد مربی دربارة نحوة اصلاح خطاها برای یادگیری پرتاب بسکتبال مفید است.

چکیده مقدمه: هدف از پژوهش حاضر، تعیین اثر پیچیدگی تکلیف بر انتقال دوسویه در افراد سالمند بود.
روش پژوهش: در این پژوهش 30 سالمند سالم مرد و زن با میانگین سنی 7/40± 68/5 سال به شکل در دسترس، شرکت کردند. مشارکت‌کنندگان در مرحلة پیش‌آزمون سه نوع تکلیف مهارت انگشتی متفاوت از نظر پیچیدگی شامل تخته‌میخ پردو، چابکی اکانر و تخته‌میخ پردو در آینه را با دست برتر و غیربرتر خود انجام دادند. سپس یکی از تکالیف را شش بار با دست برتر تمرین و در نهایت در مرحلۀ پس‌آزمون و یادداری نیز تکلیف را با دست برتر و غیربرتر خود انجام دادند. بین پس‌آزمون و یادداری تکلیف اول تا شروع تمرین تکلیف دوم یک هفته فاصله بود. زمان انجام هر تکلیف نسبت به زمان انجام تکلیف در پیش‌آزمون نرمال‌سازی و درصد پیشرفت نسبت به این وضعیت در تکرارهای مختلف محاسبه شد. به‌منظور تحلیل نتایج از آزمون تحلیل واریانس یکراهه و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد (0/05≥P).
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان‌ داد طی مرحلة پس‌آزمون و یادداری تفاوت معناداری در میزان پیشرفت دست غیربرتر در اجرای مهارت انگشتی با پیچیدگی مختلف بین آزمون پردو و پردو در آینه و همچنین بین آزمون پردو و اکانر، وجود داشت. همچنین بین کل زمان تمرین و میزان پیشرفت دست غیربرتر در تکلیف پردو و بین میزان پیشرفت دست برتر و غیربرتر در آزمون پردو و پردو در آینه همبستگی معناداری وجود داشت.
نتیجه‌گیری: به‌نظر می‌رسد در افراد مسن سازوکار‌های جبرانی عامل ایجاد انتقال دوسویه در تکالیف پیچیده‌اند. 

چکیده مقدمه: هدف از این پژوهش بررسی اثر تمرین پرتاب دارت با دست غیربرتر بر درصد انتقال دقت پرتاب دارت، تغییرپذیری و هماهنگی حرکتی دست برتر بود.
روش پژوهش: در یک طرح نیمه‌تجربی، 24 دانشجوی واجد شرایط به‌صورت تصادفی در گروه تجربی و کنترل قرار گرفتند. گروه تجربی طی 12 جلسه در پنج دست کوشش 10 تایی، پرتاب دارت با دست غیربرتر را انجام دادند و گروه کنترل تمرینی نداشتند. برای بررسی هماهنگی و تغییرپذیری اندام در پیش و پس‌آزمون از دستگاه IMU Noraxon و برای اندازه‌گیری دقت از معیار خطای شعاعی استفاده شد. داده‌های تغییرپذیری و هماهنگی با مدل برنامه‌نویسی SPM در محیط متلب و از آنالیز واریانس با اندازه‌های تکراری دوعاملی برای بررسی داده‌های رفتار در سطح معنا‌داری 0/05 استفاده شد. 
یافته‌ها: خطای شعاعی کاهش معنا‌دار 27 درصدی داشت (0/002=P) و تغییرپذیری حرکتی دست برتر در بازة 20 تا 50 درصدی حرکت پس از تمرین کاهش معنا‌داری را نشان داد (0/05>P)؛ اما هماهنگی حرکتی در گروه تجربی پس از جلسات تمرین تفاوت معنا‌داری نداشت (0/05 <P). در نتیجه درصد انتقال دقت پرتاب دارت در گروه تجربی افزایش یافت.
نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق، انتقال از اندام غیربرتر به اندام برتر را نشان داد. دقت پرتاب دارت در دست برتر افزایش یافت که با کاهش در میزان تغییرپذیری حرکتی دست برتر آزمودنی‌ها همراه بود. بنابراین به مربیان و تراپیست‌ها توصیه می‌شود در صورت آسیب اندام برتر با تمرین اندام غیربرتر از افت عملکرد افراد جلوگیری کنند.

چکیده مقدمه: معیارهای عینی به‌منظور سنجش عملکرد به‌رغم محدودیت‌های ذاتی در رشد، یادگیری حرکتی و روانشناسی ورزش به‌طور گسترده استفاده می‌شوند. با توجه به محدودیت ابزارهای ارزیابی عملکرد در ورزش‌های تیمی، هدف پژوهش تعیین روایی و پایایی نسخة فارسی پرسشنامة عملکرد ادراک‌شده در ورزش‌های تیمی (PPTSQ) بود.
روش پژوهش: تحقیق حاضر از نوع مطالعات زمینه‌یابی بود. نمونة آماری 100 نفر از ورزشکاران حرفه‌ای (52 زن و 48 مرد) رشته‌های ورزشی تیمی 18 تا 32 ساله بودند که به روش نمونه‌گیری در دسترس و هدفمند در پژوهش حاضر شرکت کردند. ابتدا با استفاده از روش بازترجمه، صحت ترجمة نسخة فارسی پرسشنامه تأیید شد و در ادامه برای تعیین روایی سازة پرسشنامه از تحلیل عامل تأییدی مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری و برای تعیین همسانی درونی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. تحلیل‌های آماری با استفاده از نرم‌افزار لیزرل نسخة 8/8 انجام گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که مدل مرتبة اول از نظر شاخص‌های آماری (0/079=RMSEA) برازش دارد که گواه روایی سازة این پرسشنامه به فارسی است. مدل مرتبة دوم نیز روایی مؤلفه‌های سازندة این پرسشنامه را تأیید کرد (0/073=RMSEA). ضریب آلفای کرونباخ (0/92=α) و همبستگی درونی آزمون مجدد (0/92=α) گواه پایایی پرسشنامه بود.
نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج، مقیاس فارسی پرسشنامة عملکرد ادراک‌شده در ورزش‌های تیمی از روایی سازه و پایایی درونی مطلوب و قابل قبولی برخوردار است و می‌توان از آن به‌عنوان ابزاری روا و پایا استفاده کرد.

چکیده مقدمه: با آغاز تحقیقات در مورد ارتباط بین مهارت‌های بینایی با عملکرد ورزشی، ایدة تمرینات بینایی برای ارائة مزیت به ورزشکاران در گام بعدی منطقی بود. بنابراین تحقیق حاضر با هدف مقایسة اثر تمرینات بینایی ورزشی و تمرینات چشم ساکن در تصمیم‌گیری، رفتار خیرگی و یادگیری سرویس تنیس‌بازان مبتدی انجام گرفت.
روش پژوهش: در این پژوهش نیمه‌تجربی که با طرح ترکیبی (درون‌گروهی-بین‌گروهی) انجام گرفت، 30 تنیس‌باز مرد مبتدی مجموعة خانة اصفهان شهر اصفهان با دامنة سنی 20 تا 30 سال به‌صورت در دسترس انتخاب شدند و در 2 گروه 15 نفری تمرین چشم ساکن و تمرین بینایی ورزشی قرار گرفتند. در مراحل پیش‌آزمون شرکت‌کنندگان اقدام به اجرای 12 سرویس تنیس کردند که رفتار خیرگی (چشم ساکن) شرکت‌کنندگان در حین عمل نیز اندازه‌گیری شد. همچنین توسط دوربین گوپرو عملکرد سرویس شرکت‌کنندگان ضبط شد. سپس گروه‌های تجربی به مدت 8 هفته و هر هفته 3 جلسه و هر جلسه 30 دقیقه به اجرای تمرینات موردنظر پرداختند. پس از پایان 24 جلسة تمرین مرحلة پس‌آزمون، و دو هفته پس از آخرین جلسه مرحلة یادداری اجرا شد. داده‌های به‌دست‌آمده از طریق آزمون تحلیل واریانس مرکب تحلیل شد.‌
یافته‌ها: نتایج نشان داد که تمرینات چشم ساکن در مقایسه با تمرینات بینایی ورزشی سبب بهبود بهتر اجرا و یادگیری سرویس تنیس، افزایش بیشتر طول دورة چشم ساکن و تصمیم‌گیری بهتری شد (0/05>P).
نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق بر اثربخشی تمرینات چشم ساکن در مقایسه با تمرینات بینایی ورزشی در مهارت‌های حرکتی و ادراکی- شناختی تأکید دارد.