رشد و یادگیری حرکتی ورزشی

چکیده   روش تمرینی دوتایی روشی است که در آن افراد در گروه­های دو­نفری برای یادگیری مهارت­های حرکتی با هم مشارکت می­کنند و به‌نظر می‌رسد این روش با افزایش کارایی و اثربخشی شرایط تمرین ویژگی­های یک محیط بهینۀ آموزشی را داشته باشد. هدف تحقیق حاضر بررسی تأثیر تمرین دوتایی بر یادگیری شنای کرال سینه بود. به این منظور 20 کودک پسر 7 تا 9 ساله، دو گروه 10 نفرۀ تمرین دوتایی و انفرادی را تشکیل دادند. نوآموزان گروه دوتایی پس از شنیدن دستورالعمل­های آموزشی و مشاهدۀ مدل ماهر، دو­به­دو می‌شدند و نیمی از آنها با ورود به آب به اجرای بدنی مهارت مورد ­نظر از شنای کرال سینه می­پرداختند و فرد بیرون از آب در نقش مربی برای یار خود پس از مشاهدۀ دقیق کوشش او بازخورد اجرای وی را می­داد. پس از هر چند کوشش نوآموزان نقش خود را با هم عوض می‌کردند. این ­در­ حالی بود که کودکان گروه تمرین انفرادی پس از دستورالعمل­های آموزشی و مشاهدۀ مدل ماهر، همه وارد آب می‌شدند و  همزمان به اجرای بدنی مهارت مورد نظر می­پرداختند. در آزمون یادداری از اجرای 10 متر شنای هر کودک فیلم­برداری شد و سپس فیلم­ها توسط دو مربی فدراسیون با استفاده از چک­لیست ارزیابی شنای کرال سینه ارزیابی شد. ضریب پایایی بین آزمونگری 90/0 به‌دست­آمد. نتایج آزمون یادداری نشان‌دهندۀ اختلاف معنادار گروه تمرین دوتایی نسبت به گروه تمرین انفرادی بود (05/0>P). بر­اساس نتایج می­توان نتیجه­گیری کرد که روش دوتایی، علاوه‌بر مقرون­به­صرفه بودن از لحاظ مصرف انرژی و فضای آموزشی، اثربخشی بیشتری نیز نسبت به روش­های سنتی آموزش شنا دارد.

چکیده   هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی و مطالعۀ تأثیر تمرینات با توپ سوئیسی بر بهبود کارکرد حسی- حرکتی سه پسر مبتلا به اختلال طیف اوتیسم بود. در این پژوهش از روش مورد منفرد استفاده شد. سه شرکت­کنندۀ دچار اختلالات طیف اوتیسم تمرینات توپ سوئیسی را به ­مدت نه هفته انجام دادند. تغییر در نمره‌های خرده‌آزمون حیطۀ حسی- حرکتی از طریق آزمون عصب روان‌شناختی نپسی در طول مداخله و دو هفته پس از پایان مداخله در توالی­های یک‌هفته‌ای اندازه­گیری شد و در پایان پس از دو ماه دوباره از شرکت‌کنندگان آزمون گرفته شد. مداخلۀ­ مورد نظر در مورد هر سه شرکت­کننده اثربخش بود (با PND 100% برای شرکت­کنندۀ اول و 78/77 درصد برای شرکت­کننده‌های دوم و سوم) و این کاهش دو هفته پس از مداخله پایدار ماند. یافته‌های پژوهش نشان داد تمرینات با توپ سوئیسی موجب بهبود چشمگیر کارکرد حسی- حرکتی پسران مبتلا به اوتیسم می‌شود.

چکیده   چارچوب نقطۀ چالش دیدگاهی نظری برای فهم تأثیرات متغیرهای تمرینی در یادگیری حرکتی است. با توجه به این چارچوب، متغیرهای تداخل ضمنی و بازخورد آگاهی از نتیجه رابطۀ تنگاتنگی با سطح مهارت و دشواری تکلیف مورد یادگیری دارند. ازاین‌رو هدف از تحقیق حاضر، بررسی تأثیر تمرینات مبتنی بر چارچوب نقطۀ چالش بر کنترل قامت افراد مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس بود. به این منظور کنترل قامت 22 فرد 20 تا 65 سالۀ مبتلا به ام‌اس از میان بیماران انجمن ام‌اس شهر اهواز که به‌صورت تصادفی در دو گروه کنترل و تجربی انتخاب ‌شده بودند، با استفاده از دستگاه فورس پلیت اندازه­گیری شد. آزمودنی­های گروه تجربی به مدت 12 جلسه، هر هفته سه جلسۀ 45 دقیقه‌ای به انجام تمرینات پرداختند و گروه کنترل تحت مداخله قرار نگرفتند. داده‌ها با روش تحلیل واریانس مرکب و تحلیل واریانس با اندازه­گیری تکراری تحلیل شد (05/0≥P). نتایج نشان داد کنترل قامت گروه تجربی نسبت به گروه کنترل در نتیجۀ پروتکل تمرینی چهارهفته‌ای بهبود معنا‌داری یافت. همچنین کنترل قامت گروه تجربی در پس‌آزمون نسبت به‌ پیش‌آزمون پیشرفت معنا‌داری داشت؛ بنابراین تحقیق حاضر از چارچوب نقطۀ چالش حمایت کرد و مربیان و کاردرمانان می‌توانند برای انجام مداخلات بالینی مؤثر برای بهبود تعادل و نوسانات قامتی در بیماران ام‌اس پروتکل تمرینی مربوط را به‌کار برند.

چکیده   هدف این پژوهش پیش‌بینی میزان تأثیر و سهم عوامل رشدی و مهارتی مرتبط با استعدادیابی پیش از شروع آموزش فوتبال بر عملکرد مهارتی نوجوانان 10 تا 12 سالۀ پسر پس از هشت جلسۀ آموزشی بود. جامعۀ آماری تمام مدارس فوتبال دارای مجوز شهر اصفهان بود که در نهایت 16 مدرسه با محقق همکاری کردند. نمونه شامل 171 نوجوان پسر (میانگین و انحراف استاندارد سن 79/0± 01/11سال، قد 8/7± 141سانتی­متر و وزن 5/7± 03/34کیلوگرم) بود که از هر مدرسۀ فوتبال در هر ردۀ سنی چهار آزمودنی به‌صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. عملکرد مهارتی آزمودنی­ها شامل دویدن با توپ، چرخیدن با توپ، دریبل کردن و سرعت دویدن از طریق آزمون‌های استعدادیابی فوتبال که اقتباسی از فدراسیون فوتبال انگلستان بود، پیش از شروع دورۀ آموزش فوتبال و پس از هشت جلسه آموزش اندازه­گیری شد. اعتبار این آزمون‌ها 90 درصد و روایی آن 85 درصد بود. در این پژوهش از آمار توصیفی و رگرسیون چندمتغیرۀ گام‌به‌گام استفاده شد. تجزیه‌وتحلیل داده­ها چهار مدل را برای پیش‌بینی عملکرد مهارتی نوجوانان 10 تا 12 سال پس از هشت جلسه آموزش براساس آزمون‌های ابتدای دورۀ آموزشی مشخص کرد. در نهایت مدل کامل 4/59 درصد از تغییرپذیری در نمرۀ ملاک را تبیین کرد.

چکیده   هدف از تحقیق حاضر بررسی تأثیر ده هفته بازی سایه بر مهارت­های حرکتی بنیادی کودکان پیش‌دبستانی بود. تحقیق از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و گروه کنترل است و شرکت‌کنندگان در تحقیق 28 دختر و پسر شش ساله بودند که به‌صورت در دسترس از بین کودکان مراجعه‌کننده به یکی از مراکز پیش‌دبستانی انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه تجربی (5 دختر و 9 پسر) و کنترل (5 دختر و 9 پسر) قرار گرفتند. گروه تجربی به مدت ده هفته (3 جلسۀ 45 دقیقه‌ای) برنامۀ بازی سایه را اجرا کردند و گروه کنترل تنها به فعالیت­های معمول دورۀ پیش‌دبستانی پرداختند. پیش‌آزمون و پس‌آزمون با استفاده از «مجموعه آزمون­های ارزیابی حرکت کودکان» به‌عمل آمد. این آزمون دارای سه خرده‌آزمون مهارت­های چالاکی دستی، مهارت­های توپی و مهارت­های تعادلی است. تجزیه‌وتحلیل آماری با استفاده از تحلیل کوواریانس (05/0α=) انجام گرفت. نتایج نشان داد ده هفته بازی سایه بر خرده‌آزمون مهارت­های چالاکی دستی، مهارت­های تعادلی و همچنین نمرۀ کل مهارت­های بنیادی اثر معنا­داری داشت، اما اثر بازی سایه بر مهارت­های توپی معنا­دار نبود. یافته­های این پژوهش مبین آن است که بازی سایه ممکن است موجب بهبود مهارت­های حرکتی بنیادی کودکان پیش‌دبستانی شود.

چکیده  هدف از تحقیق حاضر، بررسی ارتباط بین اجرا و ادراک اندازۀ هدف در شرایط کانون توجه بیرونی و درونی، همچنین بررسی ارتباط بین ادراک اولیۀ اندازۀ هدف و اجرا بود. 70 دانشجوی پسر (با میانگین سنی 6/1 21 سال) داوطلبانه در این تحقیق شرکت کردند. آنها به‌صورت تصادفی و براساس نوع دستورالعمل توجهی در دو گروه تمرکز توجه درونی و بیرونی قرار گرفتند. آزمودنی­ها تکلیف پرتاب دارت را در 20 کوشش اجرا کردند. آزمون تخمین اندازۀ هدف پیش از اجرای کوشش­ها، در پایان کوشش­ها و پس از اولین کوشش موفق، اجرا شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده­ها از آزمون ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. نتایج نشان داد بین اجرا و ادراک اندازۀ هدف در گروه تمرکز بیرونی، ارتباط مثبت و معنا­داری وجود دارد. اما در گروه تمرکز درونی، ارتباط معنا­داری بین اجرا و ادراک اندازۀ هدف، مشاهده نشد. همچنین بین ادراک اولیه و اجرا در هر دو گروه، ارتباط معنا­دار نبود. می‌توان گفت که تمرکز توجه می­تواند یک عامل واسطه­ای برای ظهور پدیدۀ ادراک ویژۀ عمل باشد. 

چکیده   هدف پژوهش حاضر مطالعۀ تأثیر محرومیت از خواب و مداخلۀ پس‌گستر بر یادگیری ناپیوستۀ بازی شبیه‌سازی‏شدۀ تنیس بود. 50 نفر از دانشجویان دختر 19 تا 25 سالۀ دانشگاه سمنان با توجه به پرسشنامه‎های مرتبط با متغیرهای تحقیق به‌عنوان نمونه انتخاب و به پنج گروه خواب کامل، محرومیت از خواب، خواب و مداخلۀ پس‌گستر، محروم از خواب و مداخلۀ پس‌گستر و فاصلۀ کمتر از یک ساعت تقسیم شدند. برای سنجش یادگیری ناپیوسته از بازی شبیه‌سازی‏شدۀ تنیس که قوانین و شیوۀ امتیازدهی شبیه به بازی واقعی بود، استفاده شد. برای تحلیل استنباطی داده‎ها از آزمون تحلیل واریانس یکطرفه و اندازه‌گیری‌های مکرر در سطح معناداری 05/0≥ P استفاده شد. نتایج نشان داد تفاوت یادگیری ناپیوسته (001/0Sig=) و نمره‌های یادداری گروه‌های پژوهش (001/0Sig=) معنادار است. سطح اجرای روز بعد گروه‎های دارای فاصلۀ زمان استراحت کافی بین دو جلسه و استراحت کامل، نسبت به روز قبل بالاتر بود. کم‎خوابی و مداخلۀ پس‏گستر اثر معکوس داشتند. بنابراین افرادی که در حال یادگیری مهارت‌اند، باید بر الگوی خواب و فعالیت‌های روزانۀ خود نیز توجه داشته باشند تا یادگیری مهارت دچار اختلال نشود و از تمرین خود بهرۀ بیشتری ببرند.

چکیده   هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیر خستگی مرکزی و محیطی بر هماهنگی حرکتی ورزشکاران دانشگاهی بود. جامعۀ آماری پژوهش کلیۀ دانشجویان دانشکدۀ تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه تهران بودند که از این میان 24 نفر به‌صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. آزمودنی‌ها پس از شرکت در پیش‌آزمون هماهنگی حرکتی دودستی، به‌طور تصادفی برحسب نوع خستگی به دو گروه خستگی مرکزی و محیطی تقسیم شدند. پس از اعمال مداخلۀ مورد نظر به مدت 12 ساعت، پس‌آزمون هماهنگی حرکتی دودستی به‌عمل آمد. به‌منظور بررسی تفاوت بین گروه‌ها از آزمون تی مستقل و برای تعیین تفاوت درون‌گروهی از آزمون تی همبسته در سطح معنا‌داری 05/0 P≤ استفاده شد. نتایج نشان داد میانگین زمان انجام تکلیف و زمان خطای گروه‌های تحت مداخلۀ خستگی مرکزی (004/0=P) و محیطی (0001/0=P) نسبت به پیش‌آزمون افزایش معنا‌داری داشتند. همچنین در پس‌آزمون نتایج تفاوت معنا‌داری را در بین هماهنگی حرکتی دودستی گروه‌های خستگی مرکزی و محیطی نشان داد (006/0=P). با توجه به نتایج، پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند که برنامه‌های تمرینی و کاری ورزشکاران به‌گونه‌ای هماهنگ شود که شامل تمریناتی برای افزایش استقامت ذهنی در راستای تمرینات بدنی باشد تا در شرایط مختلف ورزشکار بتواند عملکرد بهینۀ خود را ارائه کند.

چکیده هدف اصلی پژوهش حاضر، تأثیر تصویرسازی ذهنی پتلپ (ثابت و متغیر) بر یادداری و انتقال مهارت پرتاب آزاد بسکتبال بود. برای دستیابی به هدف، به صورت هدفمند 75 نفر با امتیاز تصویرسازی ذهنی 55- 45 و بدون سابقه پرتاب آزاد بسکتبال انتخاب و به صورت تصادفی در پنج گروه 15 نفری قرار گرفتند. برای گردآوری اطلاعات، از پرسش نامه ی توانایی تصویرسازی ذهنی، آزمون پرتاب آزاد بسکتبال . بعد از آموزش اولیه مهارت پرتاب آزاد بسکتبال از تمامی گروه ها پیش آزمون گرفته شد. پروتکل تمرینی، 8 جلسه به مدت 8 روز صورت گرفت. سپس پس آزمون به عمل آمد. آزمون انتقال بلافاصله بعد از آخرین جلسه تمرینی و آزمون یادداری 48 ساعت و یک هفته پس از آخرین جلسه ی تمرینی گرفته شد. داده ها به روش آماری تحلیل واریانس مرکب، تحلیل واریانس یک راهه، آزمون اثرهای ساده و آزمون تعقیبی توکی تحلیل شدند. نتایج آزمون ها تفاوت معنی داری را بین تمامی گروه ها در آزمون یادداری و انتقال نشان می دهد. با توجه به یافته های این پژوهش نقش تصویرسازی ذهنی پتلپ متغیر بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته و تأکید بر استفاده از آن در کنار تمرین بدنی متغیر توصیه می شود.

چکیده   هدف از این تحقیق بررسی اثربخشی انیمیشن فوتبالیست­ها در جذب کودکان به ورزش فوتبال بود. انیمیشن به‌عنوان یکی از ابزارهای آموزش چندرسانه­ای می­تواند رویدادهای در حال تغییر در طول زمان مانند حرکت، فرایند و رویه­ها را نشان دهد و این امر به جذب کودکان کمک می‌کند. جامعۀ آماری این تحقیق کلیۀ دانش­آموزان پسر مدارس ابتدایی پایۀ چهارم تا ششم شهر آمل بودند (۱۵۰۰۰N=) که به شکل تصادفی-خوشه­ای 500 نفر انتخاب شدند. برای گردآوری داده­ها از پرسشنامۀ محقق‌ساخته­ای استفاده شد که روایی صوری آن را استادان تأیید کردند. همچنین روایی سازه و پایایی آن (91/0) نیز مناسب ارزیابی شد. به‌منظور انجام این تحقیق از آمار توصیفی و آزمون­های تحلیل عاملی تأییدی، آزمون کولموگروف اسمیرنوف، آزمون باینومینال و آزمون فریدمن استفاده شد. در انجام آزمون­های مذکور از نرم­افزارهای آماری SPSS(22) و AMOS(18) استفاده شد. یافته­ها نشان داد که انیمیشن فوتبالیست­ها در توجه کودکان به ورزش فوتبال، در علاقۀ کودکان به ورزش فوتبال، در تمایل کودکان به ورزش فوتبال و در نهایت در انجام ورزش فوتبال توسط کودکان مؤثر بود، بنابراین می­توان گفت که انیمیشن فوتبالیست­ها در تغییر رفتار ورزشی کودکان اثربخشی لازم را داشته است و یافته­های این تحقیق منطبق بر مدل آیدا بود.